Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

11 erthygl ar y dudalen hon

HANESION HYNOD.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

HANESION HYNOD. GAN B. A. GRIFFITHS. CWMJLFO*. 1 Y BRENIN CAN?TK AI HYXODIOK. i YB oedd Canute yn gfodfawr ar eagyt-j lawr dynoliaeth yn yr Bufed-gaarif-sir- ddeg. Un o frenhinoedd Lloegr ydoedd. Bu yn llwyddianus iawn yn ystod ei deyrnasiad, yn gymaint felly, nee fod ei gydnabod yn edrych arno fel un ag oedd yn feddianol ar alluoedd uwch- raddol i ddyn. Braidd na addolid ef gan y rhai a'i adwaenent yn dda. Nid oedd Canute yn foddlon fod ganddynt y fath ffol-dybiaeth am dano; ac i ddangos iddynt eu ffolineb, yn nghyd a'i fychandra yntau, ceisiodd ganddynt ddyfod gydag ef i lan y mor, a chadair gyda hwynt. Aethant, a chyrbaeddasant flaen y llanw yn dyfod i mewn. Ceis- iodd Canute gan ei edmygwyr, neu ei addolwyr, i roddi y gadair i lawr ar y tywod. Gwnaethant ei archiad, ac eisteddodd Canute ynddi, a dywedodd wrth y mor, O for aros, na fydded i ti ddyfod yn mlaen a gwlychu y tir na thraed y gadair yma, canys myfi ydyw perchenog y tir Ond ni wraii- dawodd y llanw arno. Yn mlaen oedd ei arwyddair ef nes cyrhaedd pen ei daith. Gwlycbodd y llanw y tir a thraed y gadair, a buasai yn gwlychu y brenin, ac yn ei olchi ef a'r gadair o'i flaen oni bae ei fod yn ddigon call i symud ymaith o'i ffordd. Gwyddai Canute hyny, ac o ganlyniad neidiodd allan o honi, symudodd yn ol, a chy- merodd y cyfleusdra hwnw i anerch ei haner-addolwyr. Wele gynwysiad ei araeth Gwelwchyn awr nad wyf fi ond dyn fel chwithau, gan nad yw y m6r yn ufyddhau i'm gorchymyn, ac ni wna hyny i neb ond Duw. Felly na foed i chwi feddwl fy mod i yn wrthddrych teilwng o'ch haddoliad." Perthynai i Canute luaws o rinweddau. Er iddo yn yr amgylchiad uchod ddangos teimlad Cristionogol, a'i fod fel y gwedda i frenin fod, pan y coronir ei deyrnasiad, yn gryf ei frydd yn ngalluoedd Brenin y Brenhinoedd, cawn iddo syrthio i ddyryswch cyn ei farwolaeth, fel y gellir casglu oddiwrth yr hanesyn canlynol; neu ynte fod dy- lanwad Pabyddiaeth yn fawr ar feddyl- iau y cyfryw a ofalent am ei gladded- igaeth :—"Yn Mehefin, 1766, dargan- fyddodd 11 u o weithwyr, pan yn adgy- weirio Eglwys Gadeiriol Winchester, yn swydd Hamp, gofadail, yr hon a gynwysai gorfl y Brenin Canute! Edrychai y corff yn hynod ffres gyda phleth-dorch o amgylch y pen, a lluaws o addurniadau aur ac arian. Ar ei fys yr oedd modrwy, yn yr hon yr oedd careg brydferth, ac yr oedd yn ei law geiniog Yr oedd darganfyddiad y geiniog yn y Haw yn sicrwydd parhad yr ben ddefod baganaidd o roddi yn llaw y marw geiniog i dalu am agor- iadyporth."

EWYLLYS HYNOD.

ARFERIAD HYNOD.

Y PHILOSOPHYDDION GROEG-AIDD.

LLYFRGELL Y BWTHYN.

YSTAFELL Y MYFYRDOD.

MANION Y "DARIAN."

HELyQ BABILON.

BORE-GODI.

PENTYRU MARWOR TANLLYD.

CUSANU YN CHINA.