Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

6 erthygl ar y dudalen hon

FFUGCHWEDL.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

FFUGCHWEDL. YR HEN FUWCH WEN. YSGKIF VII. TE oedd y mochyn yn ]led ofnus ar y cyntaf, ond daeth yn noble iawn yn bWJta o'r cafn yn gam pus, a phan welodd Jac hyny, gwaeddodd mewn llais gorfoleddns I Shan o'r South for ever,' hyd nes ydoedd y cwm yn adsain. 4 Wei Shan,' ebe efe, 'pa faint sydd am y job ?' \Vel,' oedd yr ateb mewn llais sobr a difrifol iawn, rhaid i mi gael ugain o sylltau ac ystenaid o laeth o dan ei fam.' Yr oedd cael gafael yn yr ngain swllt yn gryn orchwyl, ond yr oedd y llaeth l'wgael. Cychwynodd Jac a'r oracI i'r ty, a tbra bu Mrs. Rbandal yn gosod y llaeth yn yr ysten, bn Jac yn ymdrech- 01 iawn yn chwilio am yr ugain swllt, a dywedir fod llogell y tin roller ngain Bwllt yn ysgafnach nag ydoedd y boreu hwnw, ac felly terfynodd yr helynt pruddaidd bwn yn Nant y Casyn. Dilynodd Jac yn mlaen gyda yr un ystranciau yn y dyddiau dyfodol. Yn Bgafael ar hen luniau yr oedd ddydd a nos, a chyn pen tri mis yr oedd yn medru tynu linn y twlc gwyddau, y twlc chwyaid, a'r twlc mochyn yn gyw- rain dros ben. Coal tar ydoedd ei baint fynychaf, ac yr oedd yn syndod mor glyfer y tynai y gwahanol adeilad- at). Cyn hir aeth son am dano o ffryd- ian Twrch i Bettws sir Gaer fel adeil- adydd doniol a medrus, a mynych y gwelid dynion yn ymgynghori ag ef pan y byddai ganddynt rhyw beth o bwys yn myned yn mlaen. Rhyw ddi- wrnod dyma ddau ddyn yn dyfod tua Nant y Casyn, ac wedi holi am weinidog Ty'ntwmpath, cawsant ar ddeall ei fod gartref, ond nas gallent ei weled y pryd hwnw— ei fod yn y parlwr yn bwyta sngan brithdwym. Clywodd Jac en llais, ac ni fu yn hir iawn cyn gwneud ei ymddangosiad. Yr oedd Jac bob amser, chwareuteg iddo, yn derbyn estroniaid yn hynod garedig, ac felly y tro hwn. Gwahoddodd y ddau wr dy- eithr i mewn i'r parlwr, a chynygiodd iddynt gyfran o'r sugan brithdwym, ond ni fynai y naill nar Hall ddim o hono. Wedi siarad yehydig o bethau amgylchiadol, dywedodd un o'r dynion, Yr ydym ni syr, yn dyfod o Bentre Morthwyl, ac yr ydym yn bwriadru adeiladu capel newydd acw yn y mis- oedd dyfodol.' Felly yn siwr,' ebe Jac, gan gryohu ei dalcen a charthu ei geg. Capel newydd, aie. Pa nifer o gapeli sydd acw yn barod ?' Dau, syr.' Felly yn wir. Yn mofyn pllan gall- wn feddwl.' Ie, syr. Gofyn i chwi os byddech mor garedig a thynu plan o hono.' Gwnaf, o gwnaf gyda y parodrwydd mwyai. Fy hoff waith ydyw gwneud daioni i blant a phobl yr Arglwydd. Pa beth ydyw maint y ty newydd i fod ? 'Pump troedfedd ar hugain wrth ddeuddeg ar hugain,' ebe un o'r dynion. Yr wyf yn gweled/ ebe Jac, gan syllu yn fyfyriol ar y ddaear, 'seven and half three quarters in the but Aroswch chwi, pa beth a ddywedasoch oedd i fod yn y spin ?' Edrychodd y ddau ddyn ar eu gilydd yn sobr a dirfifol iawn, a sylwodd Jac ar hyn a dywedodd, Dichon nad ydych chwi yn deall eiu terman ni yr adeiladwyr yma, oblegyd ymaent oil mewn iaith estronol. Wrth y spin byddwn ni yn a long side the siling, hyny yw, j iideilad gyda y roof.1 Yr oedd y ddau ddyn yn syllu ar eu gilydd yn ddifrifol eto, ac yr oedd pob peth yn profi nad oeddent yn deall un gronj n o iaith estronol yr adeiladydd mawr e Nant y Casyn. A ydych chwi yh fy neall,' gofynodd Jac, gan edrych yn fwy mawreddog. nag o'r blaer. Os nas gellwch fy neall, oter ydyw i ni siarad dim yn mhellach.' Wei, rhaid i ni gyfaddef,'ebe un o'r dynion, nad ydym yn eich deall yn hollol.' C Edrych yma,' ebe Jae, gan dynu Jlun y twlc mochyn allan o'i logell, A ydych chwi yn gweled hwn V 'Ydym,' ebe y dynion. Wel, yn awr dyma y but, a dymay spin, ac y mae yr arsen yn dyiod yn groes ffordd yma, ac os na fydd i ni gael y mesuriad yn gywir yn y lleoedd hyn, nis gallwn dynu y plan yn gywir ac i ateb y pwrpas. Yr wyf am i chwi ddeall fod spin pob adeilad yn three degrees yn hwy na'r but, ac felly y mae yn dyfod yn gyfangorff cryno. Y mae spin hwn sydd o fy mlaen yn four degrees, ond nid*yw- hyny o fawr bwys, gan fodyr arsen yn ateb. Y mae arsen hwn, fel y gwelwch, yn sefyll seven de- grees to the north point, ond ni fydd eich capel chwi ond five. A ydych chwi yn fy neall yn awr ?' Yr oedd y ddau ddyn erbyn hyn yn berffaith hurt. nis gwyddent ar ben bywyd yn mha le yr oeddent na pha beth oedd eu neges yno. Yr wyf yn deall/ ebe Jac, wedi syllu ar y dynion am gryn amser, I eich bod eto heb fy amgyffred, ond nis gallaf ddwyn y pwnc o'ch blaen ynfwy eglur, y mae yn awr yn ddigon eglur i'w deimlo, ond gwnaf un cynyg eto arfcoch. Edrychwch yma, a sylwch yn fanwl y waith hon. Dyma yr arsen fan yma, ac y mae yn syllu .ar y north point. Dyma y but yn y fan ymayn eistedd ar ei ddosbarth ol, a dyma y spin yn sef- yll yn yr awyr. Sylwch ar y gwagle yma sydd rhwng yr arsen, y but a'r spin. Yr enw sydd genym ni ar hwna ydyw foeos, a phrif orchwyl pob adeil- adydd ydyw cael y focos i orphwys yn dawel ac esmwyth ar y but, y spin, a'r arsen. Gallem feddwl eich bod wedi fy neall bellach, ac os nad ydych, rhaid i chwi aros yn eich dy wyllwch.' Cyfododd y dynion ar eu traed a dywedasant, 'Dydd da i chwi syr.' Gwrandewch,' ebe Jac, ar waith y dynion yn gadael yr ystafell, 'gwran- dewch am baner ndynyd.' Wei,' ebe un o'r dynion, gan droi ei wyneb yn ol. Pa bryd yr ydych yn mofyn yplan,' gofynodd Jac. I Mor gynted ag y galloch,' oedd yr ateb. I Ymwelaf a chwi nos Lun nesaf, a dywedwch wrtheichgynnlleidfa y bydd- af yn pregethuyno hefyd yn y fargen.' All right,' ebe y dynion, a ffwrdd a nhw. Wedi iddynt fyned, dechreuodd Jac a phendromi yn nghylch ei gontract newydd. Nis gwyddai ar ben bywyd pa fodd oedd myned trwy y gorchwyl. Nid oedd wedi gweled plan er dydd y ganwyd ef, ac nis gwyddai fwy am scale a chwmpawd nawyddai scale a chwmp- awd am dano yntau. Pa beth oedd i wneud ? A oedd ei enw da a'i gynfer- iad uchel fel adeiladydd i fyned i warth ? Yr oedd drychfeddwl o'r fath yn dan ar ei groen. Boreu tranoeth, rhedodd rhyw syniad bend'gedig trwy ei ben, a thua deg o'r gloch gwelid ef yn casglu ei gelfi at eu gilydd, sef yr hen badell ar coal tar, a lien fawr o bapyr te7, a ffwrdd ag ef tua. thwlc y mochyn.

4 ENWOGION SIR GAERFYRDDIN.

HYWEL AB EDWIN.

[No title]

LUTHER.

JOHN BUNYAN YN Y ClIiCH^