Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

4 erthygl ar y dudalen hon

CLIC Y BONT A MABONWYSON.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

CLIC Y BONT A MABONWYSON. Yn awr er mwyn tipyn o newydd-deb ni a ddilynwj dipyn ar ystranciau blaenorol Mabonwyon, ar ddull rhamant, sylfaenedig ar Seithisu. Awn yn ol cyn be led ag eisteddfjd GeUigaer, er ys talwm, a gofynwn i Mabonwysoo pwy oedd hwnw a gymerodi fenthyg gwobr Talelian yno, ao s srdd hsb ei ttulu hyd heddyw. A wyddoet ti rwybeth am dar i yr hen frawd ? "Na wyddost mi war jr t. f! A 3 dyw Mabonwyson yn cofio yr eis- taddfoa hon yn sir Fynwy flynyddau yn 01, pan glunherciodd hen fodachyn a gwallt hir;i fyny i'r stage i hawlio gwobr am bedwar englyn yno, ond a ddaliwyd yn y trap g-an Llew Llwyfo, am na fedr- si adrodcl cymaint a llinell o honynt ? Yr wyf 'fi"yn oofio yn dda mai Gwilym Biian oedd ei hawdwr, pwy bynag oedd hwnw A geisiodd on cael trwy dwyll A yw MabcowysoE yn cofio yr eistedd- fod hono yn Djwlais flynyddau lawet- yn ol, pan oedd Gwilym ep loan yn beirn- iaduyno? Yr oodd Gwilym yn cadw gwesty y Cross Keys y pryd hwaw. Yr oedd yno destya marwnad nea gan o glad; acysg.ifanodd ys^olfeistr y pryd hWDW at y beirniad am nodweddien y gwrthddrych cen y gwrthddryohau, gun ei fod yn bwriada oystadla, gan ei sicr- hau gyaa llaw ¡:,a. fn-JSii y pres ya m- ned allan o'r Cross Keys I Ond ni chaf- odd yr hen foy ddim o'r nodweddion heb son &m y pres gan Gwilym ab loan. C-fus genyf fed yn eisteddfod Troedy- rhiw, Nadolig cyn y diweddaf, ac yr oedd y beirniad yn trin corfEhen gymer- iad go aduabyddus, bm anfon at:) ef yn vghylcb. ma wavd jedd ganddo yn y gystadleuaeth. Fa allai y gwyr Mabon- wysoa rywbeth am yr yin-drafodaeth hono, e ? Pwy oedd hvsmw a anfasodd nodyn gyda'i bryddest i Dowi Giya Corwg, baimiad eistaddfod Eglwyselian, yr haf diweddaf ? Atebed a y sawl sydd yn gwybod. Gyda llaw, mae y bryddest geujm, yn ilawysgdf Maboawyson. Y mOle ynddilinellau fel hyu,- Hwylus y troii at bis y truan, A'i dor faln sgor w. th lef un fgm si." Mae y ddwy linell uohod yn dweyd yn onest fod Mabonwyson yn llenleidr ys- geler. Yr Essyllt bla y llinellau, a gellir eu gweied yn y Ceinroo.' DyBayohydigo ystranoiau y bodyn a fyn i'r wlad gtedn ei fod ya oracl mown gonestrwydd; ac nad yw Clio y Bont yn ddim ond silod yn ei ymyl. Pebnasai cymaint agronyn o had mwstard o syn- wyr cyffredin yn ei glopa, bassai yn cofio y ddiareb hon cyn ysgrifenu ei litb- 'Yr hwn sydd yn byw mown ty gwydr na lachied garyg.' Yn awr, ni a gymerwa olwg arall ar ein testyn dyddorol, set Mabonwyson fel bar dd. Br ei fod yn cyfrif ei bun cyfuwch ei ysgwyddan a phrif foirdi y geuedl, eto nid yw yn amgen na chcoos- yn o'r cocosyddion. Mae yn wir y raddr- ai brydyddu tipyn yn y mesnraurhyd^- ion, ond yohydig iawn o ergydioabardd- onol a wel fr;yd -erioed ganddo; a phe addefai y gwirio aedd, niwardainad ydyw mor amddifad o'r avoen wir ag ydyw ys- gadenyn sych Mae yn wir ei fod wedi enill llawer o wobrw^on flynyddau yn d am farwnadau a ohaneuon clod. Ond yr oedd yn bawddacb enill pum puut, 7 pryd hwnw nag yw I enill pum swllt yn awr. Dyr.a ddirgelwoh auffodion Mab- onwyeen y blyayddau 4ie4d. Mae ef yn arcs yr 4in far, a rhai na ystjria ef ond hogiau, ya dringo lliathrau^a^n- asfluH, ao yn cipio y proa o dan ei Am hyn y mae ynglafoeri ac ynbw^w y^ bai ar y beirniad, gan awgrymu 'm&| lan wad clio sydd yn cadw y wQbr Wxtbo. Y gan oreu sydd ar ei ehto ftf,, 'Caddr- fagu fy mam,' ond nid yw h.no ynaingea&ch na lleDladr&d. Adysgnfied Mabonwyson y gau i'r Darian, ardodwii ninau gan o eiddo y diweddar 7. 0. Jones, Rhuthyn, ochr yn oohr a hi, fel y gallo y darllenydl weled pa faint; p wahaniaeth sydd ihycgddye t! ,>. Am gyf ^Boddi yn y mesatau c ion, uid gwiw siarad ag ef. Gwneude, m dot ag euglyn cyviir nis gall, oddi.. d tbr o ddamwfeia. Ac am nad all gerdd od yn t gwisgoedd Dafydd ap" 'Edmwnd, ed'i^iai ga^thfyd-^yr meatus nad desk, dim yn eu cyfap»Dudiadanoad swa cya- SiiiiJaiti yn claci n 0;id rhyngocn ctffi a m n r,, u, Gol., ni hidiwa WIbUd wager y medraf oeod mwy o farddoniaeth mawa ua e glyo, naga fedr MaboQwyg- oo mown ugain Uinelt o fesur rhydd, a ILY, i ar uuihyw deetyq. M^wr y dis- play a w.-a Mabonwyson o'r sjnioo fod ua o glic y Bj.,t yu awoyd nad qes t^b "yn fatddheb eifod ya feistr ar y oaefti- xesurau- E £ o a ddywed eto nad oes un-, bardd Cymreig yn feístr ar ei waith hyd ties y medro blethu hen fesurau oordd Dafydd, Mae yn wiy, y gellir llawn cy- maint o farddoniaeth os nad mwy yn y mesurau rhyddion ag yny caothion. Ond i beth yr esgeulusiryr hen fesur- au-yr unig afbenigrwydd a berthyn i farddoniaeth Gymraig vn anad i iardd- oniaeth pob iaith arall ? I beth y soniai Mibonwws3n am Milton, Homer, Virgil, &c ?, A oedd rhai o'a cydosswyi* !U cydgencdi hwy yn b^rddoni yri y mesar- ( aa caethion, wys ? Po butiselt, ba sii rhyw reswm dros ddadiu rhagori&eth y rhai oedd yn eyfalsoddi yn y mesurau rhyddioa. A fyddai i Maofaren nou y brawd a'r glun bren,' ystyried canwr i fyry a gofynion Bafon cerddori&eth cs medrai y Sol Ffa, ond heb ddesll dim o'r hen nod- iant? Na, cho liwn Di fawr. P5h.m y^ta y cyfrifir Mabonwyson ac amball un o'i fath i fyny a'r safon farddo), pan na wyr mwy nag hen wrach am ddi,gel- ion y gyngh&Ledd, a'r hen fesurau Oymreig! Haera Mabonwysan cad ydyw ef yn cael chwareuteg pan yn cyfatsoddi o dan feirniadaeth un o glic y Boat. Beth os ydyw yn cael t?ormod o chwareutag ? Gaa un o glic y Boct y cafodd yr unig wobr a enillodd efe y N ad:;Iig diweddaf. Nid Ut1 o glic y Bont oedd yn beirniadu yn Nhreherbert, ond beth ddywedodd hwnw am y deg pant document, o eiddo Mskbo awyssn. Dimoodeifodyrongh- rwifft mwyaf eSeithiol o dlodi meddyl- iol!' Holo sut mae'r gWILt ya chwythu erbyn hyn ? Mawr fu twrw yr edlych wedi eisteddfod y Bott, fod Homo Ddu wedi myned a'i wobr ar y gau i D. D i- vies, Yaw., Cileli. A bu yn bygwth y begyn puaip' ar Homo am ei fod yn baiddio ei alw i gyfrif ata ddweyd an- wiredd arn patthed y wobr. Nid oodd oan Mabonwysoa yn we th cocsen, tra yr oadd eiddo Homo yn gan rh igorol. Sonia na chsfodd ug-Airi swllt erisod gan glic y B.)nt pan oedd yn bygwtbi ymadael a'r wlad. Faint byn&g a gafoid, yr oedd yn f cV Y nag a haeddodd eibed. Dywed hefyd fod y o/hoedd o'i blsid Dyna lie mae sf yn camsynied. Achydig yw ei gyfeiilioa pa bai yn eu deail, 0 id dyna, y mae hu ianoldeb wedi ei ddillu, fel na all wneud allan y gwahasn- iaeth rhwng gwawditeth a chanm-iliaoth. Nidoes oad &mbsll uu o glio y Bant yn traethuoul-llenynot-,estwrtl- Enwed yr ymhonwr gymabt ag un bardd ft fyddai yn foddloa gosoi ei euw g/da'r eidio ef with lythyr yn tdnclic y Bont! Dim and uo Ciywch, clywch, mae y 'Cysawd'i ddyfod allan yn mhon ychydig o wyfch- nosau! Wei, sicrhawn, os daw allan yn oes clio y Bont, y bydd i ni dalu am bobo gopi pan y oawn hwy, pe ond or mwyn y pleser o adolygu y cynyrch gwreiddiol Ond y mae Mtbonwyaon we4 oi es. gymuno o blit1! vr-urdd fard^gfl, gan hyny, i beth y siaradw^ag ef. Fe bu .sai yn bosibl ei cbwytbu dros y Werydd eto, byddai yn lonyddwoh mewr yrochrhon i'r mor, a phob. b ir4d ynoanu fel hyn,- Hwre! ciywch, aeth oracl lol-a chelntacb, Peidiwoh wyntoedd A moroedd, ond fal marwol 1'4 gwJad ni ei gludo'n ol. < Hen was Bachum, a bwoi-Ir heolydd, Athryiith y perthi Hen glerwr heb fawr glorjfi Na b wyd teg, good bye i ti. Dyna Valentine clio y Bont i Mabon- wysah; Ar ran y die, BRYNFAB.

tLODI PBBBWYLWYE MYNYDD,AU…

BWEDD YSaOL LLANGIWO.

- EISTEDDFOD GADEIRIOL GOSEN,…