Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

8 erthygl ar y dudalen hon

ALFRED, YR ARWR IEUANC. -

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

ALFRED, YR ARWR IEUANC. PENOD XXIX. Ni arosodd y Tywysog B^rtrand wrth fyned allan o j stafell y brenin. Creiai fod Alfred de Nord yn rhywle yn y pdas efallai yn agos i'r brenin, oad aid oedd yn gofalu am ei weled y pryd hwnw. Yr oedd ganddogytJlan arall ya ei feddwl. Yn y liys cvf-Arfydiodd a Poins, a galwodd arao o'r neilidu. 'A fu Thamar gyda Sir Philip yn RetJI- nes T gofynili y Tywysog. 'Do,' atebii Poi- s. Y mue Thamar yn fiyddlon i mi,, oaid yw V Gellwch yraddibynu arno, fy Mentraf fy wywyrl ei foJ.' Yr wyf yu myned i'm yst .fe". Anfon- web Trialn-i r Pt,, fi Yr otdd Tbu'os.?' n filwr. cadsrn,* ao wedi ei godi yn ddiweddar i'r Gwnrcho'lu Brenhxaol ar gymeradwyaeth y Tnrys sr; ac wedi iddo y genadwri gan Poins, brysiodd i ufyddhau. Nid oeid neb gyda"- Tywysog pan caa^th y miter i mewn, ac yr oedd y a -L. I g i'w woted With ei ddall ei fed am I .ddlo^I yr etlfe'd i'r ors dd. *Yryd/ch weH ma^ofcogaeth yn mbel;, a gellwch vistea ebai Bcit^and. Yr oedd hyn ja Ð.mh.,de ld, s tbeimlai y milwr byisy. Ya awr, Thsma1*, yr wyf am i ch«;i roddi etch s.Iw i mi. Digon tebyg ms»i 'j-g cyn pert pi -iiv mai yn Bibsa yclndlg fiso^ld—y byddaf ya Freiin zw, &c. yr wyf yn cdrych yn awr i gyn:eiiaCau y lfcai fyddaf yn alw i Laiw y swvddi nchsf. Pan ^rm ralWyais c3v.Î i'r sefylka Jrydych yn awr, y. oeddwn yu awyddus i chv: d fod yxi gvfarwyd-i a gorychwylion ) .ixhodln Brenhiriol. Y mae Syr •Pfcii r de Savcnay *n my/.e:] yn hair, a })'i? rbodd-j i fyny ei a", durJod, yr wyf aLL gael dvnion tcilwag o blith rai i edn ch fmi,olyn.dd i ido.' Deallai Thamar hyn. Yr oedd yn fr vsr c 11ewr, ac wedi dasgv-s hyny f nog nn- waith ar feei y fmydr, a Im:. er gredai y gallai lanw y s vy-id dau sylw. 'Fy arglwydd,' ebii, y rrae ainaf lawer o ddyl;d yn baroi i cla »fi. Nid oes genycb ddimiV waead ondfy awdnrdaii.' Cfedwyfeich bod yn ouest: I Treiweli fi. Os metbif. y mae fy mywyd at-eich rhyddid/ Gwenodd Bt;rtraud, so atebodd, cy mae eich bywyd yn rhy wsithfawr i gael ei daflu ymaitb felly, peidiwoh a'm twylio. Gail yr amser ddyrod p m fyddaf yn gosod fy llaw ergydol ar y boneddwr galluocaf- yn y deyrnas, ond am y pre&enol rhaid i mi fod yn bwyllog. Y mae genyf dynion, a rhai o bonynt yn uchel mewn awdnrdod. Y maent yn aneswyth iawn. Gwelaiit fi yn ageskau at yr orsedd, ac ofnant am ea dyogelwch ya y dyfadol. Ond y mae fy llwyddiant mor sic? a bod yr haul wedi codiheddyw, a'r unig awyJd. fryd sydd ynof ydyw cofio y drwgweith- redwyr. Chwi faoch yn Kennes gydaS/r Philip ?' 1 Do, fy arglwydd.' 4 A oeddych chwi gerllaw pan wnaeth y cadbea ei neges yn hysbys i'r Due ?' Oeddwn-I Dywedwch wrthyf yr hyn a glywsoehl' Yna adroddodd Thamar yr ymddyddan a gymerodd le rhwng y Due a Syr Philip. Y mae dau beth yn amlwg,' sylwai BeTtrand, wedi i'r milwr ddybenu, 'y mae Casimer yn gyfaill i'r mynyddwr hyn, ac y mae yn gwybod hefyd pa le y mae yr hen bob! a'i magodd, ac y mae yn meddwl en noddi a'a enddio.' Yr wyf fiuan yn meddwl hyny,' ebai Thamar. Efallai eich bod yn meddw] rhywbeth yn rhagor hefyd,' awgrymai y Tywysog. 'Yr wyf yn meddwl rhywbeth yn rhagor, fy arglwydd, ond ar ol y cwbJ, dichon na fyddaf yn dweyd dim newydd wrthych.' 'Eglnrwch eich hunan, Thamar.' 'A ydyw eich nchelder yn meddwl fod y mynyddwr ienasc yma yn jhywbeth yn fwy nag yr yaddecgjs ar yr olwg gyntaf?' Gwn ei fod yn rhywbeth hefclaw yr hyn y pioffesa fod. Beth ydych chwi yn wybod V Is is gallaf ddweyd fy mod yn sicr o ddim, fy arglwydd er fod genyf le i dyb- ied llawer. Os gWrandewch aroafj dywed- af y cwbl wrthych. Yn y lie cyntaf, pan glywais am anturiaethau yr Alfred yma, gwnes fy meddwl i fyny mai nid dyn cyffredin ydoedd. Y grediniaeth ion a'm harweiniodd i'w wylio yn ddyfal, ac hefyd i sylwi yn fanwl ar bob peth perthynol iddo. Yr oeddwn yn sefyll yn agos i'r cadbea, a bum yn abl i glywed llawer na fWriadwyd, mae'n debyg, gael ei glywed. Paham yr oedd y Due balch mor dynei o'r llanc ? Paham y caniataodd iddo gerdded gyda'i ferch yn yr ardd?' 'Beth 1' llefai y Tywysog. Yn caniatau iddo gerdded yn yr ardd gyda Rosaline?' 'Ie, fy arglwydd. Gwelais ef a'm Uygaid fy hun. Pan ddaethom ni i fown i'r castell, yr oedd Alfred a'r foneddiges Rosaline yn dyfod i fyny o'r ardd.' Y duwiau mawr J JJyna beth yw cyf- eillgarweh mewn gwirionedd. Ac nid oes amhenaeth ynof nad oedd y foneddiges jn ymddangos yn foddIon yn ei gwmni ?' • Yr wyf yn sicr ei bod, fy arglwydd.' Tarawodd Bertrand ei droed ar y llawr, nes peri iddo siglo i gyd. 'Ewch yn mlaen—ewch yn mlaen,' ebai. • Mynaf yr ymyrwr yma i'r llawr.' Holais fy hunan, fy arglwydd, ao yr oeddwn am gael ateb, Nid cywreinrwydd yn naig ydoeid. Yn mhell o hyny. Yr oeidwa am was<maethu fy Nhywyso Gwyddwij tod Alfred de Nord yn elyn i chwi, a cheisiwn, os yn bosibl, fyna gwyb- od pwy a pha both ydoedd. Felly gwylLai*. Gwyddwa mai nid gwr a gwraig oeid Fraacesco a Marguerite, a baraais mai nid en mab oedd Alfred. Dygodd hyn fi i feddw! y galki foi rhyw ddirgelwch yn nghylch ei eaedigaeth. A faasai y Due tnlch o Rennes yu c-sniat^u i'w uaig bk'cty-r. gvmdeithasu ag nn o enedigaeth ieel, yu tieilldaol pan fuasai y dya liwaw yn yn ddewr, a theg yr olwg? Nid oedd yn ymddangos vn beth rhesyaiol. A pharhe*is i wylio. Ya cahen ychyduj iketh y dyn ieannc, weii g-wisgo mew a s- dun a melfed, fee yr oi-d i ei ym-ddaii^os- i?td ytt a^tfnrdodol a boneddigaidd. Gwel- ais foi B-: r Philip yn ei wylio yn ddyfal, a gwnaetimta fy meddwl i lyuy fod yr hen gadben yn dyfaln llawa cy».a€wnt a tainan, os nid rhagor. Pan aT y ffordd, troai ei be-1 yn fynych i edrych ar Alfre-I, ac yna sjànvlai a'i hunan. OiyWais y geiriau hyn yn disgya dros ei weins :—'St. Michatl! yr wjf In ei adnabud-Yfi awr.' Yni aros- odd i'r Due ddyfod ya lulaen, y dywed- old :—' Fy argl^y-Id, yr wyf yn gwybod pwy yåyw.' Gof^n ndd Casimer.iddo os oedd yn ei^a-inabod ? Akbold Syr Philip, Nac ydwyf, on 1 gwu ra.nb i b Y; y ydyw. Y mae ei wynebpryd yr un fath ya uuion.' Ac yna yr odd yn myned yn mlaen i ddsieyd yrenw, oud rh>v)strod-iy Due ef, a clitis odd ganddo gadw y peth yn ddys- t.»w. Nis gellais gly v> ed rliagor, *-v fy aioi yp. abli ddeali foi y Due ya cyduao a'r hyn a ddywelo ld y cbea, ond gwx t'iod- odd rudli nnrhyw Vi) bod.aett bt-Lach iddo. Ar ol hyfc, gwelais lawer i'm cad- arnban yn y dyb'Ueth 11>1 Alfred de Nord o emiligadhuch,l-iod y Due yn gwybod y cwbl am y petb, ac fod Syr Philip wedi dirganfod dig »n i'w 1 .aw a s- Ni symudodd Bortrand byd nes oedd y milwr wedi darfoa s'arai, a phryd hyny, ceidiodd i fyny o'r gadsir, a iechretsold gerdded ya groes i'r ystafeli. Yr oerld ei ddwylaw yn mhloth, el ben tua'r llawr, a'l bollgorfFyn cryna i gyd. Arosodd o'r diweid, ac a edryehoid yn ngwyneb y milwr. Thamar, a ydych chwi wadi dweyd y c.vb! a wyddoch wrthyf ?' 'Crudwyf if mo', fy arglwydd.' Yr ydych yn ddyn cratfús: 'G?ilbJ ddeali tipyn o'r petlnu sydd o'm blæn,) atebai Thamar. 'Geilwch,' ychwanegai y TfwYS)g, 'a gellwch wseud rhagor hefyd. Os nad w/f yn camsynied, y chwi yw y dyn sydd eisiau arnaf. Y mae Adolphe a Goliath wedi myned. Yr oedd Adolphe yn gyfaiil ffyddlon, ac os cymerwch chwi ei le ef, nid of&af ymddiried ynoch.* A gaf fi adaely Gwarcho ]In Brenhinol, fy arglwydd ?' 'Nachewch. Gvell i chwi aros yno. Os ydych yn meddwl gweithio a'ch hell egni o'm blaid j, bydd y sefyllfa hono yn fanteisiol i chwi.' Yr wyf fiaau o'r un farn a gellwcb ymddiried yn hollol ynof. Nid oes genych ddim i'w wneud end gwneud eich dymun- iadan yn wybodns, a chaiff eich gorchym- yDion nfydd dod teilwng.' Ymddirkdaf ynoch, Thamar ac os pathewch i%i igwasanaethu fel yr ydych wedi dechres, cewch eich gwebrwyo yn arhderchog., Y mae genyf un path arall i'w ofyn. A ddeallasoch chwi pa le mai Francesco a Marguerite ?' I Naddo. Ond gwnaethum fy meddwl 1 fyny fod y Doc yn gwjbod y cwbl am aanynt.' f Eithaf da. Gellwch chwi fyned at eich cwmni yn awr, a chedwch eich llygaid a'ch elnstian yn agored, a byddweh yn barodpananfonaf am danocb. Anfonaf Poins atoch pan fydd eich eisiau, felly byddweh yn gwybod beth fydd angen os gwelwch ei yn dyfod. Wrth reswm, nid oes eisiau i mi geisio genych fdd yn ddys- taw yn nghylch y pethau y buom yn siarad am danynt.' Fy arglwydd, oddieithr yn eich presen- oldeb, neu wrth eich gorchymyn, ni soniaf ddim am y pethau y buom yn ymddyddan am danynt.' 1 Gwnaiff hyni'r tro. Diolch i chwi, Thamer, ond yn y dyfodol gellwch ddysg- wyl am rywbeth mwy sylweddol.' Gadawodd y milwr yr ystafell, ac wedi iddo fyned, eisteddodd y Tywysog yn ei gadair, a phwysodd ei ben ar ei ddwylaw. Arosodd yn y fel hyny am dipyn, ac yna cododd ar ei draed drachefn. Pe gallwn wybod faint o filwyr sydd gan y Due,' ebai, gallwn ei gyfarfod ar djr cyfartal. Rhaid iddo weithio yn gyf- lym os yw yn meddwl enill ei amcan. Y mae yn elyri i mi, ac y mae yn sicr o ddweyd wrth fy nhad fy mod wedi ceisio dwyn ei ferch oddiarno. Ond ni wna fy nhad ddim ond fy ngheryddn, ac yna bydd y mater ar beD, mor belled ag y mae a fyno y brenin ag ef. Ond bydd Casimer yn elyn i mi o hyd, a gallaf gyfrif fy mod wedi colli y foneddiges Rosaline. A beth am yr Alfred yma ? Y mae arnaf ddyled drom iddo. Y mae yn lladd fy ngweision goren yn lladrata fynhrysorgwerthfawr; yn gosed ei ddur trwy gorff Bernardo yn cario yr hen bobl hyny ymaith yn ddyogel; yn tynu ei gleddyf yn fy erbyn i fy hnn, ac yn dyfod i'r llys fel cyfaill y Due Oasimer. Y dnwian mawr I rhaid i mi ei goncro, neu bydd fy hunanbarch wedi myned am byth.' Eisteddodd i lawr drachefn, ac ar ol myfyrio am yohydig, dywedodd yn bwyll- og, < Ni fryeiaf i 'weithredu yn ei erbyn. Os daw yn gyfleas, eaiff gleddyf trwy ei galon. Oad myaaf wybcd ei ddirgelwch. Mynaf wybod pwy a pha beth ydyw. Yr wyf ya got fol cyfaddef fy mod yn ei ofni. Y mae perygl yaddo. Y mae genyf gormod o elynion yn IJydavv yn barod, ac os wyf am eistedd yn ddyogel ar yr orsedd, rhaid i ni beidio cael rhagor.' Wedi iddo ddwayd hyn, canodd y glooh, a gwaaeth Poins ei ymddangosiad. Poins, a ydych chwi yn gwybod yn mha le mae y tad Jerome yn byw ?' I Gvvri, fy arglwydd. 'Efe yw fy nghyflfeswr, Poia3, ac y mae genyf rywbeth pwysig ar fy meddwl, Dy wedweh wrtho am ddyfod at-if mor f-tan ag yr ni ff hi ya nos.' Wedi i Poins fyned alian, daeth cenad o.ldiwrth y breniu yn ceisio gan y Tywys- ug i raidi ei bressaoldeb yti yr yBtnfeH irenhinr.J1.

Y PARCH. JOHN ELIA3. j

UTAH A'R MORMONIAID.

PETHAU DEDDFYDDOL.

PETHAU MEDDYGOL.

PETHAU YSTADEGOL.

PETHAU LLENYDDOL.

ADRODDIADAU Y BWRDD MASNACH.