Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

11 erthygl ar y dudalen hon

Cohebiaethau.!

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

Cohebiaethau. OYMRY YN RHANEDIG. SYR,—Y mae golygvdd un o'ch cyfoesolion yn cwyno yn dorcalonus oherwydd fod rhai o'n cyd- wladwyr yn Neheubarth Cymru yn meiddio bod yn ddigon annibynol i anwybyddu y symudiad ertbyl aidd a adnabyddir wrth yr enw "Cynghrair Rhyddfrydig Cenedlaethol Cymru Fydd," ac am eu bod yn glynu wrth eu hen gyaghrair, ac apelia mewn ton lesmeirioi am fwy o undeb. Ai nid gonestach a mwy gwynebagored a tuasai iddo gyd- nabod mai symudiad anymarferol as erthylaidd yw y symudiad newydd ? Cwyna fod gormod o duedd yn mhawb i fod yn geffyl blaen ond y mae yn amlwg mai ei ddirgel gred ef yw nad oes neb i fod yn geffyl blaen ond rhyw ychydig o wyr ieuaiDc di- brofiad ac annghyfarwydd mewn gwir wladlyw- iaeth perthynol i "Gymru Fydd," a phawb arall i'w hanrhydeddu hwynt trwy dywys eu hobi-farch hwy trwy yr heolydd, gan waeddi "Abrec." Pwyntia y golygydd at y sefyllfa y mae annghyd- fod wedi dwyn y Gwyddelod iddo, ac eto y mae efe am i ni efelychu gwladlywiaeth y Gwyddelod mewn anwybyddu y gwahaniaeth sydd rhwng egwyddorion Rhyddfrydig ac egwyddorion Tori- aidd. Myn i ni anwybyddu egwyddorion a dyr- chafu hunaoles (expediency) i'r orsedd yn eu lie. Yr ydym yn ddyledus am y golled o rai o'r seddau Seneddol yn Neheudir Cymru i ymyriad Cymru Fydd. Y mae y drychfeddwl o fod i ni fel cenedl e ymuno mewn un cynghrair cyffredinol yn idea ardderchog ar bapyr, a hoffem weled y drychfeddwl mewn ymarferiad. Ond y mae yn groes in hanian- awd ni fel cenedl, ac hefyd yn anymarferol oher- wydd y draul ddirfawr i'w gario yn mlaen, a ninau y Rhyddfrydwyr mewn oydmaris.eth mor dlawd. Un anhawsder i allu dyfod i gyd-ddealltwriaeth cyffredinol fel Rhyddfrydwyr yw fod y wasg Rydd- frydig yn Nghymru, oddigerth ychydig eithriadau, yn ymarferol gauedig yn erbyn pob gohebydd nad yw yn gallu seinio shibboleth Cymru Fydd. Ym. ddengys fod perchenogion a golygwyr llawer o newyddiaduron wedi eu hud-ddenu trwy gael eu gwneud yn aelodau a swyddogion ar gynghor y cynghrair newydd. Rhyfedd fel y mae rhai o'r newyddiaduron, oeddynt gynt yn bur boblogaidd, wedi ymddirywio, fel y mae y rhai oeddynt gynt yn arwain y cyhoedd, yn eu dyrchafu, ac yn cymedroli dosbarthiadau o'n cenedl fyddent yn dechreu cymeryd cwrs gyfeiliornus ac eithafol, erbyn hyn wedi ymddarostwng i weini i chwaeth isel rhai pobl, ac i wenieithio iddynt, fel y mae y cyfoesolion hyny wedi dyfod erbyn hyn y pethau mwaf glasdwraidd ac amrwd. Gellir gyda golwg ar rai ohonynt ofyn, Pa fodd y tywyllodd yr aur coeth?" Nid ydynt bellach yn maentumio ac | attegu egwyddorion. Camarweiniant y werin trwy eu hadroddiadau o'r hyn sydd yn myned yn mlaen yn Nhreffynon, ac ni roddant yr un awgrym mai gau yw y gwyrthiau honedig rhoddir pob rhwyddineb i'r rhai sydd yn hau cyfeiliornadau ac yn ceisio dadymchwel ffydd ein tadau. Y mae lie i ofni fod yr ysbrydiaeth gonest, diarswyd, a selog dros rin- wedd ac egwyddor, oedd flynyddoedd yn ol yn tanio ac yn gwefreiddio Cymru trwy y wasg, wedi cymeryd ei adenydd. Yn mhellach, y mae dillyn- der a phrydferthwch iaith a dullwedd wedi rhoddi ffordd i lipryndod a brygawthedd. Y mae sefyllfa bresenol rhan o'r wasg Gymreig yn ddigon difrifol i drydanu llwch Ieuaa Gwynedd, Hiraethog, John James Hughes, J. Evans Jones, &c., i fywyd yn ol i wrthdystio, Os ydym am gael,Cymru unol, adnewydder i ni wasg a feiddio sefyll dros egwyddor, serch colli rhai tanysgrifwyr, ac na cheisier efelychu ein brodyr yn yr Ynys WerJd yn eu pethau gwaelaf. SYLWEDYDD. "COURT LEET." SYR,—Gwelais hysbysiad y cynelid Manor Court, Court Barm, Court Leet, and view of Frankpledge, ar yr 28ain o'r mis hwn yn Cemaes M6n. Nid wyf I yn deall beth feddylir wrth y Courts hyn, na pha amcan neu ddyben sydd iddynt. A fyddwch chwi, syr, neu rai o'ch darllenwyr, cystal ag egluro hyn, a theimlaf yn dra diolchgar i chwi. —Ydwyf, &c., UN 0 GEMAES. --0-

Dyffryn Clwyd.

Nodion o'r Ddinas.

O'r De.

Mr Herbert Roberts, A.S,,…

Boneddwr mewn Helbul yn Rhyl.

---0---Y Cymraeg yn Rhaith…

Manion oddeutu'r Menai.

[No title]

Advertising

[No title]