Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

16 erthygl ar y dudalen hon

Angcnrhekfiau Cerddorol, Cymru\

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

Angcnrhekfiau Cerddorol Cymru Yny "Cerddor" am v mis hwn mae Mr D. Jen- t tins, Mus. Bac..yn galw sylw at "Eisieu Athraw- en Offeryrol," a chan fod sylwadau boneddwr o'r fath yn werth eu darllen a'u. hastudio, dodwn hwy yma or budd ein darllenwyr Er yr holl gvnydd amlwg sydd wedi cael ci wneyd yn ein gwlad ynglyn a ehaim eorawl, gan -gorau (ymyg. corau meibion, a chorau merched, ychydig ydyw y cynydd ynglyn a chwareu offer- ynau cercld. Yr ydym am bwysleisio ar y gair ychydig, gar, ein bod wedi symud peth ymlaen, efallai yn Ilawn mor belled ag y gallesid disgwyl <ian yr amgylchiadau, ac nid ydym yn credu y cynyddwn ragor os eir ymlaen fel ag yr vdys yn mynod yn bresenol. Anmhosibi eyrhaedd tir vchel he!) help athrawon eymhwys, ac ychydig o'r rhai hyny sydd i'w cael ar hyd a lied y wlad, a-: mor belled ¡J{¡ y gallwn wele-d, ychydig i-wn o help yn y cyfeiriad IPin: roddir gan ein Sefydliadau -OenhedlacthoL Gwir y cynvgir gwobrwyon syl- weddol yn y prif ICisteddfcdau am chwareu ar y gwahanoL olferynau ond fel y gwyddis, nid sefyd- liad i gvfranti addysg yn a; lit ydyw yr Listedd- I fod, ag i feirniadu a gwobrwyo. Credwn fod ein Colegau Cenhedlaethol ymhell ar ol mewii rhoddi y gefnogaeth ddyladwy i'r gang- hen bwyp-ig lion, a hyny mewn gwlad !1l> y mae eyinaint o gmu a'r fath hoffder at gerddoriaeth yn ein natur. Yn lie un dylai tri neu bedwar o ath- rawon fod yn mhob ur; o'r tri choleg, fel bo yr offer^-r.au liinynol, yr organ, a, rhai o'r offerynau praq yn cael lie auilwg ynddynt. Ni chlywsom fod cynifer eg un aelod wedi codi ei lef o blaid cerddoriaeth yn nglyn a'r Brif Ysgol Gym- Teig ond y mae pob canger arall wodi cael 15a amlwg ganddynt. Gwir fod pwyllgor o gerdd- orioll a rhai o'n prif athrawon wedi tynu cyfres o tU-tjfcyriiu yn mha rai y dylid cynal nrholisd, a hyny er's blwyddyn bellaeli ond nid vdyw y rynllun wedi ,"Lel ei fabwysiadu yn ffurfiol gan y llywodraoxh wyr. Os oes unrhyw -enedl wedi amlygu talent gref I a gailu dia-mheuol. y mae y Cyinrv wedi gwneud hyny yn nglyn a'r ganger; bwysig lion, eto ni rodd- ir y gefnogaoth allesid ddisgwyl gan ddynion sydd yn jilbS^u ea bod yn arwain ein gwlad, ac niewn sefjicifa di"wy help y Llywodraeth i wneud liawer i adgyfnerthu yr sydd yr.: wan a diffygiol yn ein haddysg gerddorol. Os edrychir ar ein Cyngliorau Sirol eilwaith, yr 1 11 unig help ma-ûnt hwy wedi roddi ydyw ychydig addysg elfenol yn nglyn a lleisio, a dim ond dan neu dri Cynghor Sirol drwy Gymru sydd wedi gwneud eymainfc a hyny. Y fath far.tais fuasai i'n gwlad yn gyffredinol pe buasai pob sir yn llogi athraw offciynol teitliiol i yinweled unvraitli yn yr wythnos a phob Y sgol Ganolraddol; rlioddai hyn gyfleusdra arbenig i anil i fereh a, bachgen i ddysgu chwaireu yr ofierynau liinynol, ras gallent. byth ei gael mewn unrhyw ffordd arall. 0 barth i'r ych- ydig sydd wedi ei wneud yn nglyn a sefydhi cerdd- yn ein gwlad, mae bron yn gyfangwbl wedi ei wneud drwy lafur ac hunanaberth ychydig o garwyr cerddoriaeth, a liawer o'r rhai hyry heb ond ychydig o amser ac arian i'w hebor. Ofer- edd hollol ydyw traethu ar lwyfan yr Eisteddfod y dylem rrneud hyn a'r Hall yn nglyn a'r offerynau, pan fyddo nrif sefydliadau addysg yn ein gwlad yn glust fyddar i anghenion mwyaf Cymru ar hyn o bryd mewi i ystyr gerddorol. r,1rm wedi <ralw sylw at hvn o'r blaen yn y colofnau nyn 0 ^edi bo&'yn foddion i sym- bym rhyw rufor feehan o 4 )mi l j ychydig yma a thraw ond hyd yn i,. Tli(1 nn aefydliad addysgiadol wedi gwneud dim tuagat 1;1;H.. y diifyg hwr; i fyny. Yn yr Eisteddfod Genedl- aethol ddiweddaf, yr oedd yna ychydig o gynydd yn nglyn a'r cerddorfaau, o'i gymharu a'r hyn gaf- wyd yn Eisteddfod Llanelli hyny yw, nid oedd un o'r tair cerddorfa chwareuodd yn rhai gwael iawn eto bychan oedd y rhif mewn cyferbyniad i'r corau. Oredwn fod yr amser we-di dod pan y gr.llwn ddis- gwyl, yri wir, hawlio mwy o help oddiwrth ein Oolegau Oenedlaethol a'n Qyiicrhorau Sirol vn y oysylkiad 'hwn. Y mae gweled pob cangen o addysg yn cael y fath help, a hyny yn ami mewn eyfeiriadau nad ydjTn fel cenedl wedi d.^ngOvS fawr 0 awydd na gallu, yn ga..m a theithi neillduol sydd yn perthyn i ni, ac vn un y mae pob cerddor o brofiad a ddaw i'n plith -r-n dweyd fod genym oal- ent arbenig pe ea'i ei meithrin a'i dlw-vllio yn briod- oL Ofnwn ein bod fel "un yn llefain yn y diffaeth- wehl yn yr ystyr hyn, gan nad oes reb yn gwrando nac vn symud i wneud rhywbeth sylweddol yn y cyfeiriad yma. Y mae y ffordd wedi ei marcio allan i ni gerdded ymlaen a "meddianu y wlad." Gorwedd yn isel yn y pant y mae yr adran hon, a'r unig ffordd sydd yn ymddangos i ni ar liyn o bryd drwy yr hor. y gellid gwneud rhywbeth sylweddol ydyw i'r CynsrhorauSirol dalu i athrawon "teithiol i vmweled a'r Ysgolion Canolracidol ac i'r Colegau Oenedlaethol drachefn ofalu am roddi cyfleusdra iddynt ddilyn yr un cwrs, ond ar dir uwch. Y mae yr addysg a gyfrenir yn nglyn a'r offarynau yn y "Boarding School" wedi bed yn hvrod o arwynebol drwy y blynyddau, fel mai ych- ydig o'r rhai fu yn y sefydliadau hyny sydd wedi bod o fudd a hep ar ol d'od adref. Dichon na fyddai gair yn y fan yma allan o le at ein dynion ieuanc i osod eu hunain dan addysg fel chwareuwyr mor gynted ag y gallant, er mwyn bod yn barod pan y bydd o-mlw am en gwa.-araetb, er v costia iddynt fyned allan ou gwlad ar hyn o bryd i dderbyn yr addysg hono. Ofnwn mai ychydig o'r Cymry sydd yn alluog i roddi yr addysg angenrhesdiol ar hyn o bryd, ac y byddai yn rhaid i ni fyned at y Saeson a chenhedloedd ereill yn y yfwng presenol. Gallasai liawer o'r chwareuwyr aydd yn Lloegr fod mor llwyddiaHUS mewn ystyr arianol ag y maent yn bresenol, os nad gwell, pe delent i gartrefu i Gymru fel athrawon ar y gwa- hanol offerynau llinyrol. Y mae yna awydd yn y bobl mu fyned yn y blaen pe byddai y gost yn llai, a'r addysg yn nes gartref. Llonwyd ni yn fawr yn ddiweddar wrth weled canoedd o bobl na chawsant gyfleusdra erioed o'r bLaen i glywed cerddorfa yn mwynhau chwareuad un mewn cymanfa, a hyny yn nghanol y wlad. Nid ydyw hyn ond awgrym ych- "wanegol, pe ceid y manteision priodol, y byddai yn Nghymru gynifer o gerddorfaau ag sydd o gorau. Y mae y wlad yn aeddfed i dderbyn, ond fod ein barweinwyr yn amddifad o ffydd, ac yn ddiffygiol, O yni i symud yn v blaen drwy roddi y cyffelyb help i'r ga-ngffll hon ag y mae y canghenau eraill wedi ae yn pmrhaii i'w derbyn. Y mae yr Eistedd- fod wedi eyrhaedd v tir uwchaf fedr hi wneud, a doethineb fyddai i ni wthio yn y blaen mewn cy- feiriad arall. Am lwyddiant, nid ydym yn petruso moment ta fvddai yn llwyddiant mawr,ond sicrhau gw&sanaeth athraw cymwys i'r werin gael cychwyn. Pwy a wna hyn ? Nid am wneud i ffwrdd a'r Eisteddfod a r cyfar- fodydd llenyddolydym" ond cymeryd i fyny ganghenau naa gellir ac ras dylid disgwyll r sef- ydliadaa hyny byth ymtrymeryd a hwy i ddim pwr- pas, fel agi i gydredeg a'r canu corawl a'r cymanfa- oedd oanu. Y mae llwyddiant yr Ysgol Gerddorol aydd DeWYdd ei ffurfio yn Manceinion yn ddigon o brawf y byddai sefvdliad o'r fath ar raddfa lai yn icr o droi yn llwyddiant yn Nghymru. Y mae yr ychydig wneir gan bersonau unigol yn ystod gwyliiu yr haf ac adegau eraill pan yn talu ymweliad a ni vn ddigon o brawf pe ceid addysg gerddorol gyda rhyw fath o gysondeb, byddem yn rhwym e lwvddo a dwyn ffrwyth lawer. Hyderwn y gwrft y llinellau hyn gyrhaedd ambell i Gymro iwymgalon. fel,vt i dd'od ymlaen i ddadleu hawliau v dalent arbenig sydd wedi ei rhoddi i ni, ac Y ceir "imry o fanteision yn nglyn a'r sefydliadau ydym ve.di emri, yn ag mewn ffurfiau eraill.

[No title]

Eisteddfod G-enealaethcl 1899.1

-------.----__--_'. IColofn…

Syrthio'n Farw ar yr Heol.

Ccles Prifgysgol Cymru, Aberystwyth.

-----------------__-----Achos…

Cycgrair Imneilldncl i Cgledd…

Ilinoll Tr " American."

Cyhuddiadau e Bysgota. Anghyfreitlilon…

Tiychineb yn N gwracaam.

[No title]

NODIUN O'E, I)EHEUI)IR# !

Barddoniastn y Nadolig.

Hdgofion am Robin Owen y Ota.…

I Fasnach mewn Bodau Lysiol.