Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

1 erthygl ar y dudalen hon

UNDEB YR ANNIBYNWYR CYMBEIGr.…

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

felly i godi mewn pryd boreu Sul! Ac oberwydd yr arferiad bon y maent yn peri i'r siopwyr, yn nghyda'r bechgyn a'r siopwyr sydd yn gweini yn y siopau, i golli eu eysgu nos Sadwrn, ac felly eu hanghymhwyso i fyned i'r addoliad boreu Sul. Mae y dosbarth gweitbgar yn sicr o fod yn angbyson a hwy eu hunain yn y peth hwn. Pa mor ofalus y mae y gweithiwr am gael ei rydd- bau oddiwrth ei waith yn ei amser Ac os bydd raid aros yn hwy, gofalant fod,tal am hyny, ac yn fynycb mwy o dal am overtime. A dyma rai o'r bobl sydd yn gorthrymu y bechgyn a'r merched ieuaine sydd yn y siopau heb yr un tal ychwanegol am nos Sadwrn, er nad ydynt yn cael eu rhyddhau byd un a dau o'r gloch boreu Sul. Mae byn yn ddifrifol iawn, am ei fod yn gam â'u biecbyd, ac yn gam â'u heneidiau an- farwol. Dylasem grybwyll mai un acbos o'r holl siopa yma ar nos Sadwrn yw, fod y cyflogau yn cael eu talu ar nos Sadwrn. Ni ddaw yn well boreu Sabboth yn moddion gras nes y byddo pobl grefyddol yn teimlo yn briodol ar byn, ac yn gwpithredu oddiar argyhoeddiad eu cydwybod y dylai Arglwydd y Sabboth gael yr oil o'r nydd i'w wasanaeth. Mae byn o'r pwys mwyaf. Dylai yr boll eglwysi ystyried, a phob aelod yn yr eglwysi, a gofyn yn ddifrifol iddynt eu hunain beth ydyw eu bymddygiad hwy yn y peth hyn, ac a ydynt yn ffurfio arferiad ag sydd yn ys- beilio Duw o ran o'i ddydd sanctaidd, ac felly yn dirywio crefydd, a byny hebyn wybod iddynt eu hunain. Mae hyn yn ein badgofio am yr hanesyn am y boneddwr hwnw oedd a theigr dot yn ei feddiant; a byddai ar brydiau yn rhoddi ei law yn ngenau y teigr i'w llyfu. Ryw dro pan oedd yn darllen, a'i law yn ngenau y teigr am ysbaid o amser, iddo fethu ei thynu allan, am fod tafod garw y teigr wedi llyfu croen ei law i ffwrdd, ac iddo gael bias ar ei waed. Felly, gyf- eillion, deffrown yn y peth bwn i wneyd ymroad i symud pob peth sydd ar ffordd myned i'r modd- ion boreu Sabboth, ac i wasgu ar bawb yn yr eglwysi fodyn bresenol, rbag i'r teigr satanaidd o halogi boreu dydd Duw i ladd ein tuedd grefyddol, ac i ni golli dylanwad crefydd y Beibl ar ein gwlad, ac i'n conedl i suddo yn ei moesau cref- yddol fel y Ffrancod, a cholli yn y pen draw un o'r bendithion mwyaf yn dymhorol ac ysbrydol a roddodd Duw i ddyn, sef y Sabboth. Au ol Anercliiad y Cadeirydd yn ngkyfarfod y boreu, galwyd sylw at farwolaeth y brodyr can- lynol er y cyfarfod y fhvyddyn ilaenorol:- 1. Parch Thomas Davies, Llandrillo, oedran 78. 2. „ James Evans, Gellideg, Merthyr, oedran 88. 3. „ P. G. Thomas, Pennorth, oedran 68. 4. „ Aaron Francis, Rhyl, oedran 70. 5. „ William Morgan, Carmel, Maesteg, oedran 87. 6. T. M. Henry, gynt Beddgclert, oed- ran 29. 7. R. Roberts, Graig, Rhymni, oedran 78. 8. „ J. E. Richards, Llanwrthwl, oedran 26. 9. „ E. E. Thomas, Siloam, Pontargothi, oedran 32. 10. „ John Penry, Affrica, oedran 29. 11. „ Griffith Jones, Cefncribwr, oedran 79. 12. „ W. R. Williams, Llanelltyd, oedran 32. Yna pasiwyd y peuderfyniad a ganlyn mewn dystawrwydd a chrymiad pen. Fod Undeb yr Annibynwyr Cymreig, yn yr adgof am lafur a chyneddfau da y gweinidogion a gymcrwyd ymaith o'n plith drwy oruchwyliaeth angeu yn ddiweddar, yn dyinuno datgan ei gyd- ymdeimlad a'u teuluoedd ac a'r eglwysi, a'r achos a wasanaethid ganddynt, a thra yn teimlo yn drist oberwydd en hymadawiad hwy, yr ydym eto yn llawenychu oblegid presenoldeb a gras yr IIwn a ddichon wneyd i fyny am bob colled, cyfanu yr adwyon oil, a rhoi i alarwyr Seion ddyddanwch tragywyddol. Wrth ei gynyg dywedodd y Partfk D. Griffith, Dolgellau, ychydig eiriau tyner a ddi- ferent ar y gynulleidfa fel gwlith y boreu. Nid yw y gwaith a ymddiriedwyd i mi y boreu beddyw yn hyfryd, eitbr yn anhyfryd er hyny y mae yn weddus, ac yn beth a ddysgwylir oddi- v/rthym. Yn ei gwyl ardderchocaf yr oedd meib- ion Israel i ddefnyddio dail surion. Y mae genym ninau yn awr ddalen sur i'w dodi ar fwrdd y wledd. Ar gyfer y mwynhad o gael gweled wyn- ebau ein gilydd unwaikh yn rhagor, a ebael ein swyno a'r fath hyawdledd ag a ddisgynai ar ein elustiau neithiwr, a'n hadeiladu a'r fath feddyliau aylwoddol, pur, a thryloew, ag ydya ricwydd fod yn gwraudo urnyut, yu awr, y mae gCUYUl y tristwcb o gofio fod yn ein mysg yr adeg yma y llynedd amryw frodyr anwyl yn y weinidogaeth, y rhai nid ydynt mwyach i'w cael yn nhir y rhai byw. Yn ystod un o gyfarfodydd yr Undeb yn Abertawy, awgrymid mai fel hyn y byddai, ond ni wyddai neb ar y pryd at bwy y deuai yr alwad i symud i fyd arall. Frodyr, yr ydym yn debyg i goedwig, wedi ein marcio oil i gael ein tori i lawr, ac y mae trwst bwyell angeu i'w chlywed oddiyma ac oddidraw. Gweithia yr hen gymyn- ydd hwn yn rhyfedd, heb reol na threfn yn ein golwg ni, gan dori i lawr y wialen werdd flodeuog, yn y fan hon, a'r ffynidwydden ir mewn man arall, a'r gedrwyddcn gref ar uchder mynydd Duw yn y fan acw. Ond da i ni yw cofio fod angeu yn gweithio wrth orchymyn y Goruchaf, ac am hyny, rhaid credu fod pob peth yn dda." Y mae ar y papyr ger fy mron ddeuddeg o enwau, yr hyn sydd_ ychydig yn llai nag oedd yn y rhestr a gyf- Iwynid i'n sylw yn Abertawy. Yn mhlith y rhai a gwympasant, gwelir fod rhai yn oedranus iawn, tra yr oedd ereill—pump o leiaf, yn dra ieuanc. O'r rhai olaf hyn. yr oedd un yn gymydog agos i m'' I'1 TT"- o Lanelltvd, gwr ieuauc pur, hawddgar, ac addawol nodeaig. uwtj.u. j >i.c„ hefyd enw John Penry, yr hwn a feddyliasai ddi- lyn yn ngbamrau Moffat a Livingstone, ondaaeth drwodd i Affrica i gael lie bedd, cyn gweithio nemawr, gan fod yn debyg i'r music-box a'i spring wedi tori gyda bod y don wedi dechreu chwarcu. Ond yn yr amgylchiad hwn, fel yn y lleill, ni bu sarhad na cholled, oblegid cipiwyd y melody i fyny i ogoniant. Yn mhlith y rbai ymadawedig, yr oedd i'w cael y bardd a'r lienor, yr areithiwr hyawdl, a'r gweinidog da i lesu Grist. Wrth eilio, dywedodd y Parch O. Thomas, Brynmair, fod ychydig eiriau o gydymdeirnlad yn help i'r pertkynasau a'r eglwysi i sychu eu dagrau. Fod y rhes a ddarllenwycl yn cynwys enwau rhai a gawsant hir ddyddiau, ac a ddis- gynasant i'r bedd mown henaint. Ereill wedi eu symud gyda'u bod yn deckreu ar eu gwaith, ac un ohonynt o dan amgylchiadau gofidus ar y macs cenadol, ond fod llwck y cenadon a or- weddent mown gwahanol wledydd wedi sicrhau y gwledydd hyny i Grist. Ei fod cf yn dyfod yn fwy dedwydd i fyned i'r bedd, wrth wcled brodyr ieuainc mor alluog yn codi i brcgethu Crist. Darllenodd y Parch T. lloberts, Wyddgrug, Bapyr galluog a gwertkfawr ar lawn Fagwrr acth Crefyddwyr Icuainc yr Eglwysi." Cynygiwyd y penderfyniad canlynol gan Mr E. H. James, Y.H., Pontygarel: Fod y cyfarfod hwn wedi gwrando gyda hyfryd- wch ar bapyr gwerthfawr y Parch T. Roberts, Wyddgrug, ar "lawn Fagwraeth Crefyddwyr Ieuainc yr Eglwysi," yn dymuno ei gyflwyno i sylw ac ystyriaeth ddifrifolaf y rhai y pertbyn iddynt, fel un o'r materion pwysicaf a mwyaf am- serol, ac yn gobeithio yn gryf tyr effeithia i gy- nhyrfu yr eglwysi i wneyd mwy o ymdrech nag crioed or meithrin a dyogelu y dosbarth lluosog a phwysig hwn yn ein plith. Wrth wncyd hyn, dywcdodd :— Da genyf fod y mater hwn yn cael sylw yr Undeb, a hyderaf y bydd yr ymdriniaeth arno yn foddion i'n symbylu fel eglwysi i fwy o ymroad yn y cyfeiriad hwn, oblegid yr wyf yn ofni nad ydym mor egniol i roddi magwraeth iawn i grefyddwyr ieuainc ag ydym i'w henill i mewn i'n heglwysi. I. Y MAE 0 BWYS MAWr. I RODDI MAGWKAETH IAWN IDDYNT. (a) Y mae y profedigaethau y maenl yn agored iddynt yn ei gwneyd yn bivysig. Gwyddom oil am y profedigaethau y mae dynion ieuainc yn agored iddynt, a'r perygl sydd iddynt i gael eu hudo ganddynt, yn fwy felly na dynion sydd wedi cyrhaedd oedran mwy. Y mae y diafol yn fwy awyddus i gael dyn ieuanc na hynafgwr; felly y mae o bwys mawr i roddi magwraeth iawn iddynt er mwyn eu cynorthvvyo i wrthsefyll y profedig- aethau hyn ac ymgadw ar lwybr rhinwedd. Yr ydym yn ofalus iawn rhag i anifail ieuanc i gael "nad" (camp) ddrwg. Pa faint gwell yw dyn nag anifail ? Ond ofnwn fod gormod o wir weith- iau yn y ddwy linell hyn :— More care for horses and oxen many take, Than for their souls, or dearest children's sake." (b) Y mac y syniadau llac ac amheus a ledaenir gan laiver yn ci gwneyd yn bwysig. Trwy drugar- edd mewn iaith arall y cyhoeddir y rhan fwyaf o'r syuiadau hyn, ac hyderaf na cheir byth yr un I Cymro yn ddigon hyf i ganu lletreat" oddiwrth yr athrawiaethan a bregetbwyd gyda'r fath north yn ein gwlad, ac a gredir yn ddiamheu yu ein plith j ond do y mae yr addyug a gyfrenir yn ein hysgolion dyddiol, yn galluogi ein dynion ieuainc i wybod am, ac i ddarllen y llyfrau hyn, ac yr wyf yn ofni fod mwy o ddynion ieuainc ein heglwysi yn ei darllen nag a dybir yn gyffredin, ac y mae yr effeithiau yn rhy amlwg ar lawer. Onid yw o bwys mawr ynte i roddi magwraeth iawn iddynt, fel na byddont yn blantos, yn bwhwman, ac yn cael eu cylchdaenu a phob awel dysgeidiaeth. (c) Y mae eu defnyddioldeb dyfodol yn ein heg- lwysi yn ei gwneycl yn bwysig. Y mae defnyddiol- deb dyn mewn unrhyw gylch yn dibynu yn helaeth ar y fagwraeth a gafodd yn ieuanc ar gyfer y cyleb hwnw. Onid ydyw yn wirionedd mai ychydig sydd yn codi yn uwch na'r training a. gawsant yn ieuanc. Y mae gan y training gafodd dyn pan yn ieuanc ddylanwad mawr arno drwy ei holl fywyd. Wel, ynte, y mae o bwys mawr i roddi magwraeth iawn i'n crefyddwyr ieuainc er mwyn i'n heglwysi fod yn weitbgar a. defnydd- iol. Sut y mae genych ddefaid mor rhagorol ?" gofynai un i ffertnwr, Trwy ofalu am yr wyn," oedd ei ateb. Os ydym ninau am gael aelodau dcfnyddiol yn ein heglwysi, porthwn yr wyn. JJL._ PA FODD Y lIIAE RHODDI MAQWKAETH IAWN (a) Trwy en gwreiddio yn Ma yt6 crcfi/di. Nid rhyw lawer o lun fydd arnynt os na fydd y sylfaen yn dda, y mae y rnuriau yn agenu os na bydd y sylfaen yn dda, ac y mae llawer cref- yddwr agenog i'w gael oblegid nad yw ei sylfaen yn dda. Pa fodd y gellir en gwreiddio yn ath- rawiaethau crefydd:—(1.) Byddai cynal dosbarth Beiblaidd iddynt bob wythnos yn fanteisiol iawn, yn sicr gellid gwneyd daioni mawr yn y ffordd hon. Gallaf ddyweyd eymaint a hyn, a gwn fod pawb o'm cydaelodau ag sydd ya ei ddilyn ya teimlo yn gyffelyb, mai y dosparth Beiblaidd ydyw un o'r cyfarfodydd goreu a berthyn i'r eglwys yn Glandwr. (2.) Byddai eu holi yn ach- lysurol allan o ryw holwyddoreg neu benod yn gyhoeddus yn fanteisiol iawn. Buasai iddynt i gael eu holi felly yn peri iddynt i feddwl a my- fyrio er mwyn bod yn barod erbyn y prawf, a chredaf na fyddid wedi dilyn y cynllun hwn yn hir cyn gweled fod eu cynydd yn eglur i bawb. (3.) Credwyf y buasai adgyfodi yr hen gyfarfod fu gynt mewn bri, o leiaf yn sir Benfro, sef y cyfarfod ail-adrodd, yn fanteisiol iawn. Cyfarfod oedd hwn a gynelid ar nos Sul i adrodd gymaint ag a ellid gofio o'r bregeth y boreu, cynyrchai y cyfarfod hwn ysbryd myfyrgar yn y dynion ieu- ainc, gwrandawent yn astud yr hyn a bregetbid, ac ysgrifenent y prif bwyntiau i lawr, a'r canlyn- iad fu iddynt i ddyfod yn gadarn yn yr Ys- grythyrau. (b) Trwy eu hanog a'i harfer i gymeryd rhan gyhoeddus yn nghyfarfodydd yr eglwys. Nid oes dim mor iach a gwaith. Rhoddwn ddigon o waith i'n crefyddwyr ieuaine a gwaredir ein heglwysiyn fuan o'r dynion anfoddog, oblegid y mae pawb sydd yn ceisio eymeryd rhan gyhoeddus mewn cyfarfodydd yn gwybod mor galed ydyw, ac felly yn hawdd i'w boddloni. Plyger y crefyddwyr ieuainc at waith. (c.) Trwy eu dysgu i gyfranu at yr achos yn ol ci gallu. Ofnwyf nad yw y rhan yma o'r fagwraeth yn cael y sylw a deilynga. Yn sicr, y mae eisieu rhoddi magwraeth iawn iddynt yn yr ystyr hon. Y mae yn d'od yn adeg bwysig iawn ar eglwysi Cymru gyda chynydd manteision addysg. Y mae y 11 perygl i Loegr i gymeryd oddiwrthym lawer o'n prif bregethwyr, ac y mae yn rhaid i ni fagu ein crefyddwyr ieuainc i edrych yn uwch ar y wein- idogaeth, a chyfranu ati yn debyg i genedloedd ereill, onide yr eglwysi gaifE deimlo cu colled, pan y bydd wedi myned yn rhy ddiweddar fe ddichon. Eiliwyd gan y Parch W. V. Davies, Moclfro. Ofnai ef fod gwybodaeth Ysgrythyrol yn mysg ieuenctyd yr eglwysi yn alarus o isel, ac nad oedd y gofal a gymerai yr hen bobl gynt i'w kegwyddori yn cael ei arfer yn y dyddiau hyn. Ei fod ef yn cofio gweled rhai yn cael eu cadw yn ol heb eu derbyn yn aelodau cyflawn oherwydd eu hanwybodaeth yn y Beibl. Hoffai efe weled Sabboth neu ddau o bob chwarter yn cael eu treulio i egwyddori y cynulleidfaoedd, a charai weled holwyddoregau yn dyfod eto i fri. Yna galwodd y Cadeirydd sylw at gystudd trwm a blin Dr Rees, Abertawy. Cynygiwyd y penderfyniad canlynol gan y Parch B. Williams, Canaan:— Dymuna y cyfarfod bwn ddal ar y cyfleusdra presenol i ddatgan y cydymdeimlad dyfnaf a'r Parch Thomas Rees, D.D., Abertawy, yn ei gys- tudd trwm a pheryglus, yn cydnabod yn ddiolch- gar y gwasunacth anmhrisiadwy mae gras Duw wedi ei alluogi i'w gyflawni fel gweinidog da i Iesu Grist, ac yn llawenhau am yr arwyddion gubeithiol a roddir am adferiad trwyadl i'w iechyd,