Cuddio Rhestr Erthyglau

13 erthygl ar y dudalen hon

LLITH O'R bwihyn GWLEDIG.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

LLITH O'R bwihyn GWLEDIG. Dywedai hen wr wrthyf yn ddiweddar ei fod ef 170di byw i weled tair goruchwyliaeth yn Nghymru. Bow yr un gyntaf oedd, Shon, a Shân, a Chawl;" ("Iw yr ail oedd," John, Jane, a Broth enw y drYdedd oedd, Syr, Madam, a Tbê." Y mae Hen Domos, di'r help, wedi byw yn ddigon hir i weled cYfnewidiadau mawrion, yn gymdeithasol, gwladol, lit ohrefyddol yn hen wlad y cenin. Di'r anwyl! aylia wahaniaeth oedd rhwng yr hen bregethwyr Synt a'r rhai presenol. Meistriaid eu cynulleidfa- oedd oeddynt hwy-dynion 0 ddoniau melus a kywydau tangnefeddus, y rhai a arweinient eu pra,idd yn haddychlawn tlWY y porfeydd gwelltog a. gerllaw'r dyfroedd tawel." Nid oedd son am lecsiwn gan y rhai hyn 0 Ionawr i lonawr. Cad- Went eu capeli yn gysegredig i waith yr Arglwydd, 8.c nid oedd yno un amser ond sain can a moliant 9ELti dyrfa yn cadw gwyl. Yr oedd Ymneillduaeth yo frigog fel y lawryf gwyrdd y pryd hwn. Ond daeth oes arall ar ol bon, ac agorwyd drws y deml 1 c prynwyr a'r gwerthwyr a'r cyfnewidwyr arian, ac y mae Ichabod yn ysgrifenedig ar y muriau mewn 118,Wer man. Nid wyf fi yn oredu fod Ymneillduaeth i gael oes hir yn Nghymru. Rhywbeth a godwyd i flmo yr Eglwys am ei phechod 0 ddifaterwch ydyw. ^hyw Amaleo yn yr anialwch i gadw pobl Dduw ar eu gwyliadwriaeth ydyw. Nid rhyfedd i foddion fel hyn gael eu defnyddio pan yr ystyriom gysgadrwydd ttwm yr hen fam oddeutu haner can' mlyneddjn ol. I)ruan a hi I Golwg wael oedd arni braidd ymhob Plwyf. Llwydaidd ac afiach oedd ei mburiau, a duet aflafar yr ofieiriad a'r clochydd oedd swn a sylwedd yr addoliad. Dyna Ile yr oeld y gwasan. a-eth gogoneddua sydd yn awr yn llawn bywyd a §Wres ymhob Eglwys, yn farw a dienaid o un pen blwyddyn i'r Hall t Dyfnder tylodi ysbrydol oedd YlI. nodweddu y pwlpud, a rhyw fynydd Gilboa tru. enUB oedd pob addoliad, heb arno na gwlith na gwlaw. Sais hunanol yn ceiaio crawoian Oymraeg, ac yn ami yn dyrysu yn anialwch ei bregeth gawdelog fenthyg I Nid rhyfedd i Amalec gyfodi, a chyn y eawn ni wared llwyr 0 hono, y mae yn rhaifd i ni ymestyn yn mhellach eto atberffeithrwydd. Yr ydym wedi gweithio yn rhagorol yn ystod y blyn- yddoedd diweddaf, ac wedi adnewyddu adeiladau yr hen Fam ymhob cyfeiriad. Nid yw yr adeiladu yebrydal chwaith ar ol. Swn cynydd mawr sydd vn d a° 7 mae arwyddion fod y « gwenyn ^yddiau Wrth y Canoedd hen gwoh y presenol. Y mae'dynion goreu ein gwlad Yn cael eu diflasu gan fwstwr politicaidd a gwrth- 1 Prege^bwyr, ac y maent yn troi am wch ao ymborth ysbrydol i'r Eglwys. Mae Hen Domos, di'r helpo, yn cofio am amser pryd yr oedd am y capel a'r Eglwys. Credai awer un gynt nad oedd bwyd enaid i'w gael yn yr EgJwys, ond yn yr Eglwys y mae i'w gael yn resenol, ac nid yn y capel. Y mae yr Ymneilldu- 6U ^una^n cjfaddef hyu. Yr oedd pob (( Wedl ddrwg ychydig amser yn ol ynghylch rhyw hen 'fieirad." Ond yn bresenol am rhyw hen hregethwr" yr adroddir chwedlau felly. Y mae Wnewidiad mawr wedi cymeryd lie, a diolch am dano. Ond y mae arnom eisiau llawer 0 ddiwygiadau er tn.\Vyn rhoddi ein holl nerth mewn gweithrediad. is gallaf fi ymatal rhag codi fy lief yn ddiarbed YA erbyn y gwastraff arianol sydd mewn cysylltiad 't1. Heglwysi Cadeiriol. Sylwer ar draul yr Eglwys 44deiriol yn Ty Ddewi. Y mae yno Ddeon, pedwar anon, a lliaws o Is-ganoniaid, yn derbyn cyflogau s-wrion am wasanaethu i ychydig 0 ddynion mewn Pentref distadl ymhen draw y byd Pwy mewn asnach fyddai mor ynfyd a defnyddio arian i ddim jJ'pas fel hyn ? Tra y mae lleoedd poblog fel ertawe, Llanelli, &c., yn cael eu cynorthwyo gan ^yoideithasau i dalu eu curadiaid, y mae canoedd 0 ^au yn flynyddol yn cael eu claddu yn Ty 0Wi! Y mae yn bechod gwastraffu yr OaTk ^n iheol 8Wm mewn talu rhyw X350 yr un i'r Canon- ^ob h"m fyDe3 1 lan y m6t 1 dreulio tri mis 0 wyliau gto Dyna, mewn gwirionedd, yw eu ^ith am y tal. Y mae genyf y parch llwyraf i'r y dWfC ^anon» ao nid eu i,eic? hwy ydwyf, ond beio ^atQg11' 6aUaf gredu llai nad yw Canon Wil- ^aith wr^ y^aadael a'i blwyf poblog un- deb ^wy^dyn yn teimlo i'r byw yr afresymol- fawr° Ddewi i wastraffu ei amser gwerth- A.j ^raul esgeuluso lie mwy pwysig lawer iawn. Uq y Deon a Canon Lewis yn ddigon mewn 110 ia r 0 an ? Ai nid dysgu diogi i ddynion y Ig.oa n yr Eglwys Gadeiriol? Danfoner Abertawe a Threforis, ao eled y aegyr -,1, 1 w °ynt>rthwyo yno yn lie bwyta bara ^ycnti ar aU m°r* Bydd Hen Domos a'i ffon yn yr aoil^refn hon hyd nes cael diwygiad. Nid oes y swyddi segur yw yr oes hon, "my reverend brethren," gellwch chwi fentro. Y mae yr arohddiaconiaid yn gwneyd rhyw ychydig o waith am eu tâI, a rhai o honynt yn gwneyd llawer. Bu'm i yr wvthnos ddiweddaf yn nghyfarfod ymweliadol yr Arohddiacon James, ac yr oedd yn ddyddorol dros ben. Da iawn oedd gweled gwahanol bersonau wedi cael eu penodi i ddarllen papyrau ar y pynoiau oeddynt i'w trin. Byddai yn ddoeth mabwysiadu yr un drefn yn y Gynhadledd Esgobaethol. Yn lie clywed yr un lleisiau flwyddyn ar ol blwyddyn yn darllen eu papyrau, a'r rhai hyny, fel rheol, 0 blith y bobl etholedig, rhodder mantais i'r aelodau gwledig a'r offeiriaid israddol i dd'od allan, a oheir yn fuan welliant yn mrwdfrydedd y gwaith. Rhaid gorphen y tro hwn. Mae'r fion yn poethi wrth ddyrnu. HEN Domos.

ESGOBAETfl LLANEIIWY.

PHIODAS EICER GLYNDYFRDWY?…

LLANGATTWG, CRUGHYWEL.

FFAITH GWERTH EI CHOFNODI.

Y LLADRAD 0 WAITH AUR GWYNFYNYDD.

ARDALYDD RIPON YN LLANELLI.

IECHYD YMERAWDWR GERMANI.

Y FRENHINES VICTORIA YN BERLIN

MAINDEE.

Boreu DDYDD Iau.

Y DIWEDDAR ARGLWYDD BEACONSFIELD.

GWELLIANT GAN MR. GLADSTONE-