Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

16 erthygl ar y dudalen hon

MMI « ABEWWll.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

MMI « ABEWWll. CRACH BEIRNIAID Y WASG. Ymddangosodd yn iaith "Shon Bwl' o'r rhifyn diweddaf o'r JOURNAL, "lith," pa un ag oedd yn ymyryd a'n nodion o adroddiad y Cynghor Plwyfol yn rhifyn Mai y 23ain, dan y ffugenw "Truth, ac Did oymwys y fath enw i neb llai na'r DwyfoI ei hunan. Ac ni thybiodd neb erioed, hyd yn nod y Mab ei hun: fod yn ogofuwch a'r Tad un amser. Ond dyma rhyw un mewn rhyfyg y,n ceisio ym- wjsgo yn nryeh Polmant yr Hanfod Dwyfol, gyda'r unig amcan o ddrwgliwio y "Gohebydd," o berwydd aflwvddiant llafur llechwraidd clymblaid, pa un ag oedd wedi ei bwrcasu i osod mewn g rym newyn, hyd yn nod ar orwel yr ugeinfed ganrif. Cynwysa ei epistol bedair pennod brydferth, gyda rhagarweiniad a diweddglo, megys beddau y pro- phwydi oddiallan wedi eu gwyngalcnu yn hardd, ond oddimewn yn llawn llygredd. Dechreua megis "The passage is teeming with naif truths which' are whole falsehoods." Pe gadawai "is teeming' allan, gan osod "withered" ar ol y gair "falsehoods," tebyg y llwyddai yn ei amcan i enill sylw dysgedigion graddiog y ganrif hon, ond ni ha sylw neb oddieithr rhyw gorachod anwybodusa diddeall tebyg i'r epietolwr ei hun. A coracn glod barddua/r gwyngaJchwr. Ceisiwn Jesbonio bennod gyntaf, sef "Mr. Jones, Capel Bach, wa* elected at a parish meeting by three times the votes than received by Mr. Davies." Yn y cwrdd hwnw cafodd y blaenaf 57 a'r olaf 27, felly dyma 24 "vot" o gelwydd coch i ddechrau. Eto meddai, "On Mr. Jones' emphatic denial that he was not a contractor under the Local Authorities, there was no call for an election in his stead. Celwydd cadarnhaol arall yw hwn eto, oblegid ceir enw Mr. Jones ar y "Blue Book" fel a ganlyn. tudalen 12:—"Tenders accepted for supplying stone, etc., required during the year ending 31st March, 1914. Abergwili Parish. Contract No. 1. David Jones, Capel Bach. Pantycapel to Brynari and Meini. Llainffynon Quarry Stone, 6s. per cubic yard. Contract No. 2. Ditto. Pencnwc to Pantglas. No. 3. Talpen to Helygenlas, Hendre- hedog, Cefnhenllan and Dandery. No. 4. David Jones, Capel Bach. Other portions of Yatyn and Vynne Hamlets. Quarry, River and Field Stone, 5s. per cubic yard. Felly yn ol deddf llyfr y nef, a deddf Senedd Prydain Fawr heddyw, ffordd Ananias a SaDphira yw eu tynged ac md sedd ar Gvnghor Plwyfol Abergwili. Yr ail bennod, The meeting did not become a 'pandemonium,' only one person lost his head, and that person's name is for obvious reasons not mentioned by the writer. CvTeirio yr oeddem at wres dialeddol rhai, ac md at y nenau colledig y cyfeiria awdwr yr epistol attynt, ac nid oedd angen enwi y cyfryw. o her- wydd gorfu iddo ddiaelodi ei hun yn hanes gor- phenol y cyn-gynghor, am fradychu'r brodyr nr goedd gwlad, a hysbys yw yr enw i bawb. Y drvdedd bennod. "The total amount collected m the parish by the rate collector is £1.900, whereas I if he only gets d. in the £ it would bo £ 9,600." Y fath hurtvn anwybodus; y mae y "County Rate Basis" wedi eu trefnu yn mis Ebrill diweddaf am y nedair blynedd ganlynol fel hyn: In Aber- gwili Parish and Union. On Agricultural Land £8,000. Buildings, etc., £4,390. Net annual value. £12,390. Gwelir hwynt yn y County Offices. Y bedwerydd bennod, "Whatever may be sa'd of the collector capacity for his office, the object of tneir proposal seem to be the saving of the sa-ary of £ 20.' Gwarchod anwyl! tueddu i newynu teulu am fod y gwr yn gweithio o dan ddimai y bunt. ac y mae'r pwr felow yn talu o'r 8wm anferth yna £2 3s. 9d. am ei insiwro yn flynyddol, ac yna yn ei feddiant y bvdd J317 16s. 3c. o'r £20 y cyfeirir attynt gan "Truth." Bobl anwyL, ai gweddus y fath driniaeth mewn gwlad Gristionogol? Dywed eto. "The total paid for the Llanelly riots was £ 3,800." Fe amlygwyd yn y wasg fod distryw "riots' Llanelli wedi ei brisio ar y cyntaf yn £65.000, mwy neu lai, gan gynwys colled Cwmni y G.W.R. Traul y milwyr. Tori ac ysbeib;o mas- nachdai. Costau y brawdlygoedd a'r carcharu, ac fod y cyfan yn disgyn ar y air, ond darfu i'r Cwmni G.W.R. ostwng rai cannoedd yn yr ail brisiad. "Y diweddglo." "Thie meeting did not qnd in a jubilation suggested by the writer." Do, fe or- phenwyd mewn gorfoledd, ar ol areithiau y treth- wyr trymaf, o gymaint ag yw £10 8s. lOc. yn drymach na JB7 48.; a'r cadeirydd, Mr. Jones, reol- odd y mesur allan 0 drefn, ac 0 herwydd pan am ? Y mae'r adroddiad o'r un cyfarfod wedi amlygu eisioes, "A wado hyn, gwaded i'r 'haul godi." Ei erfyniad olaf, "It is to be hoped that readers ot the JOURNAL in the parish of Abergwili have I more impartial opinion than le yn siwr, a llai o'r Judasiaeth haiarnaidd nag eid.in yr hwn a eilw ei hun yn "Truth.' Mr. Gr/ygydd. o hyn allan ni roddwn sylw i'r fath vsbwiiel a hy"- yma, y mae yn rhaid i mi anafu cymeriad fy cyn y gall un adyn o'r fath yma ei ddifodi; y wac yr anrhydedd a'r cvfrifoldeb sydd we i eu gosod ar fy ysgwvddau fel gweithiwr yn^Vd a'r cyfarchiadau mewn ?eiriau a thrwy jy.hyrau wrth enwogion uohaf ein cenedl heddyw, yn brawf mai nid gau a gwael yw ein bywyd na'n hadrodd- iadau geir dan y 'Nodion o Abergwili." O.Y.—Nid yw yn deg nac yn iawn i unrhyw bui- son dan ffugenw mewn newyddiadur fel y JOURNAL wneuthur ymgais i bardduo fy nghymeriad fel "Gohebydd," fel y gwnaeth "Truth" yn y rhifvn diweddaf; ond os bydd. yn ddigon o ddyn i dd'od allan dan ei enw priodol, bydd yn bleser a mwyn- had genyf ei gwrdd mewn dadl ar y mater uchod 301' faes v newyddiadur clodwiw hwn, a dim tleb hyny.—David Davics ("Dyffrynog"), The Crossing, Abergwili. Mehefin 17eg, 19i3. NODACHFA. Cynhalivvyd yr uchod dydd Ia.u diweddaf, y 12fed, dan nawdd y "Mothers' Union' a'r "Girls' Friend- ly, ar lawnt Palas prydferth yr Esgob yn Aber- gwili. Y brif arwres gyda'r syrnudiad ardderciiog hwn ydyw Mrs. Owen, y Palas, ac yno y mae yr holl weithrediadau yn cael eu trefnu. Amcan y inudiad oedd gwneyd elw er ceisio sicrhau nyrs i'r phtyf. pan y bydd galw, o dan rhai aehosion arbenig, ac yn hyn o beth y mao Mrs. Owen yn teilyngu y ganmoliaeth uchaf poibl, ynghyd a'r aelodau llafurawl oil; yr oeddent wedi gweithio yn galod a dyfal yn y gorphenol, fel y byddai i'r meinciau gael eu mabwvsiadu i'r pwynt eithaf, ac yr oedd y fath olygfa gafwyd y dydd hwn yn goron hardd a.r eu hymgeisiadau. Yn dal y swydd fe! yscrifenydd ac fel trysorydd hefyd yr oedd y Parch. D. J. Evans, y curad, agwnacth yn iawn wrth fodd y rhyw deg. Agorwyd y Nodstchfa am ddau o'r gloch gan yr Anrhydedduss Arglwydd Esgob, pa un a cUkflodd olew dymunol a bendithfawr ar y gymdeifdas a'i gwaith, a threuliodd ei bryd- nawnddydd yn mysg yr ymwelwyr hyd y fynud olaf. Yr oedd ei fawrhydi yn mhlith yr amaethwyr a'r llafurwyr yp felus a deniadol; nid oedd neb yn rhy isel yn ei olwg i ysgwyd llaw, yr Annibynwyr 'yn ogystal a'r Eglwyswyr. Greyn na fyddai amser yn caniatau iddo drealio mwy o'i fywyd prydfawr yn ein plith. Yr oedd yma hefyd y lie goreu posibl at y pwr pas. Yr oedd y lawnt, y Uwybrau, ynghyd a'r blodau yn dwyn clod i enw Mr. Tuber- ville gyd lafurwyr, a changenau'r coed am- ryliw yn cyegodi poethder yr h;n ffafriol a gafwyd. a'r lie yn rhydd i bawb. Yr oedd yno fwyd wedi ei drefnu i bawb. y bvrddau on yn !lawn dan- toithion blasus. Deallwn mai rhodd y pentrefwyr a'r ardal gylchynol oedd hwn o wir ewyllvs dda Yn gweinu wrth y byrddau oedd y rhai canlvnol: —Mrs. Williams, Llwvnpiod; Mrs. Wilding. Hamp- ton Villa; Mrs. Dyer, y Drovers; Mr*. Thomas, Penycwmins; Mrs. Bowen, Pantyglien; Mrs. Thomas, Home Cottage; Mrs. Davies. Wollfield: Miss Rees, Sheaf; Mrs. Morgans; Tvmawr; a Mrs. D{#vies, Junction House. Yn ofalu am y mein- ceiau oedd y rhai a ganlyn:—Sale of Work Stall, Miss Williams, y Lodge; Mrs. J. Lewis, Parkv- riks; Mrs. Hawkins, Lloyd's Terrace; Mr-. Tuberville; Mrs. J. Lewis, a Mrs. Arthur, y Llythvrdy. Cake and Sweet Stall, Mrs. LI. Davie". Llangoedmore; Misaee C. a M. Thomas, y Ficerdv; Miss Williams. Llwynpiod; Mips S. Daniels, Rose Cottage; Miss E. M. Rire; Miss S. Harris. Old Vicarage; Miss A. Lloyd, Miss Phillips, Miss Sinclair, Miss L. Jones, a Miss M. A. Jones, set morwynion y Palae. Jumble Stall, Miss Coles y Palas. Hoop La Stall, y Parch. Ll. Davies, M.A.. ficer Llangoedmore, Cardigan; y Parch. B. Davies, M.A., caplan yr Esgob; Mr. OWfOn. y Palas, a Mr. J. Jones Bronwydd House. Shooting Stall, y Parch. J. Erans M.A., ficer Ebbw Vale, a Mr. Williams, C.D. Llwynyniod. Aunt Sally Stall Mr. Davies, Welifie'd. a Mr. D. Arth r BwIoh Raoh. Trimming Hat St.alJ. Cystadleuae^i agored i wrywod yn unig. Cvstadleuodd y canlvnol:—Yr Arolygwr H. 0. Long Price. y Parch. D. J. Evans, Mr. Lester, Mr. Owen, y a'r Parch. Aldred Williams. St. John s. Yn beiiniadu yr oedd Mrs. Morris, Bryn- myrddin. a Mrs. Pughe Evans; a gwobrwywyd Mr. Price; ni thrwsiwvd gwell het yn Llundain. Cvn- haliwyd hefyd reclegfevdd o bob math. Y beirniad oedd yr Athro T. Maddox; starter, Mr. H. O. L. Price; markers, Mr. Miles a Mr. J. Lewis. Y saethwyr goreu oeddynt-Mr. Lewis, Parkvricks, 52: yr Heddwas Evans, 51; Mr. M. Rees, Parky- ricks. 51; Mr. R. Homas, arwyddwr Abergwili Junction. 50; a D. Davies, Crossing, 49. Y srwra^-edd cynortbwyol oeddent—Mrs. S. Jones. Lloyd's Terrace: Mrs. S. Morris, Mrs. J. L. Jones. Mrs. E. B.;ehards, Mrs. D. Arthur, Mr-. R. Joshua. Mrs. D. Williams a Mrs. J. Edwnrds. Darparwyd y te gan Mrs. Jnes, Bronwvdd House. u: Ms. Harris, Old Vicarage. Yn gofalu am y porth yr I oodd Mr. Thomas, Penycwmins, a Mr. Bowen, Pantyglien. Gwerthwyd y cyfan oil, a sicrhawyd elw da. Ymwelodd Ilawer a'r lie yn ystod y dydd, a chawsom gwmni y Parch, a Mrs. T. Thomas, y Fioerdy; yr Henadur a Mrs. J. Lloyd. Y.H., Mrs. Griffiths, a Miss Evans, Ardwyn, i'r diwedd. LLWYDDIANT. Llongyfarchwn Miss M. A. Davies; Bwlch Bach, pa un sydd ar hyn o bryd yng Ngholeg Henffordd. Sicrhaodd safle fel ysgolfeistres dan Bwyllgor Bwrdd Addysg y Sir yn Burry Port. GWERIN A GWLEIDYDDIAETH. Nos Wener diweddaf, y 13eg, cawsom gyfarfod yn yr awyr agored ger mynedfa yr Ysgol Genedl- aethol. Y prif siaradwyr oeddynt Mr. Stokes, Oak House, Caeriyrddin, a Mr. Griffiths, ef cynrych- iolwr y Blaid Geidwadol. Siaradodd Mr. Stokes yn Seisneg ar y modd yr oedd y blaid Geidwadol wedi ymddwyn tuag at y werin bobl yn ystod y ddwy ganrif ddiweddaf, ac oddiwrth y blaid hon yr oedd y gweithiwr a'r amaethwr wedi derbyn rhai o'r mesurau goreu sydd yn eu meddiant heddyw. Dywedodd y gallasai brofi y cyfan yn hollol rwydd, ac i fod y blaid hon yn ddyfal barotoi mesurau da a theg eto er hwylysu'r ffordd i amaethwyr a phob llafurwr a'u galluogant i berchenogi tai a thydd- ynod iddynt eu hunain. Yr oedd Mr. Stokes yn siarad yn dda; ni chlywyd ef erioed yn debyg, ac y mae pawb yma yn awyddus am ei glywed eto i'n goleuo ar y mesurau da hyn. Siaradodd Mr. Griffiths ychydig yn Gymraeg1, ond nid oedd ei lais yn caniatau iddo y noson yma, o herwydd ei fod wedi anerch cyfarfodydd ereill yn ystod y dydd, ac addawodd i'n cyfarc'n eto ar fyr. Rhoddodd y dyrfa hetaeth oedd yn eu gwrandaw gymeradwy- aeth wresog iawn iddynt. NEWYDDION DA. Y mae Mr. Williams. Portland House, a Mr. Wilding, Hampton Villa, yn brysur dynu tatws newydd er ys rhai dyddiau. DYFFHYXOG.

HWNT AC YMA.

BETTWS.

lallDN 0 DIYFFRYN ceTHI

DIWYGIAD BLAENYCOED A BRYNIWAN

Advertising

YR EGLWYS BRYPEIMG

LLANDYSSILfO

Advertising

I' TWM 'BARELS' A 'MYRDDIHFAB'

Y fifUFfl FAMHOL.

PENNILLION

PENNILLION

!-'-■" I N HOREB. FELINGWM

[No title]

IPENBRYN