Cuddio Rhestr Erthyglau

5 erthygl ar y dudalen hon

BYWYD. CYMERIAD, A DYLANWAD…

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

BYWYD. CYMERIAD, A DYLANWAD MRS FANNY JONES, TAL Y I SARN. (Gan ADGOF UWCH ANGHOF) Pan yn hysbysu eglwys Llanllyfni ei fod yn bwriadu priodi, nid oedd John Jones wedi ystyried fod rhwystrau. Pan aeth i chwilio am dnvvdded, yr oedd y ddeddf a'r werin am dro yn unfam,—yr oedd yr eneth yn rhy ieuanc iddo briodi trwy drwydded, ond daeth allan c'r an- hawsdcr Innl fel dyn o fusnes, both byn- nag am dano yn yr ystyr hynny ar lawer amgylehiad arail. Gan ei bod yn Sad- wrn, an yntau yn myned drosodd i Fon am y Saboth, Jrsgrifenodd nodyn yn cynwys y Gostegion i'w anfon yn, Haw cyfaill i Reithor Llanllvfni. Synodd Fanny Edwards yn fawr, pan ghnvodd gan rai ol chyfeill(,,c,,tii fod ei Gostegion wedi eu cylioeddi yn Llan y Plwyf y bore Saboth canlynol, a methn i a deall pethau hyd nes y dychwelodd John Jones 8C egluro. *"Ar fore dydd Mercher. Mai 14. 1823, yn ol y Gofrestr yn Llan v PlwJf, IJan- Hyfni, fc briodwyd John Jones a Fanny Edwards. Ac. fe gpfodd ynddi hi, yn boll ystyr y gair, 'ymgeledd cymwys iddo.' Un yr oedd ei boll galon arno, ac nad oedd dim yn ormod ganddi i'w wneuthur er ei fivi-n. Un a digon o allu ac ewyllys iganddi i gym^ryd ami ei hunan. yn fuan, holl bwysau eu ham- gylchiadau bydol, er mwyn i-lioddi pob mantais a allai iddo ef gyda'r gwaith iiiain-r yr oedd ei holl fryd arno, no yr I oeddi wedi ei gymhwyso mor jarbennig gan natur a gras iddo, sef pregethu yr Fiengyl; ac yr oedd ei galon yntau yn rhwym wrthi hithnu. Mynych y (oyL eirial yn ei bregethnu yn y lieeodd yr ydoedd yn lied gynefin ynddynt at ei Fanny yn y fath ddull ag a ddanghosai ei bod wedi ymblethu a'i serchiadau dyfnaf, ac yn meddianu dylanwad dir- fawr arno. Er iddi gaol ami gystudd, a chlefvd trwm unwaith, a dwyn llawer o blant i fyny, cafodd ar y cyfan iechyd da i ymladd a'r byd megis drosto ef; ac mae Cymru drwyddi oil dan ddyled fawr i'r wraig hon am -vr hyn a wnaeth hi or lloni meddwl a hvrwyddo llwybr un o'r pregethwyr goreu a gafodd Cymra erioed =,n ei wananaflWi imvhaethol werthfawr gydag Wfcngyl ein Harglwvdd Iesu Grist. 0 adeg eu priodas hyd onedigaeth eu merch Ann yn 1824, gan fod y masnach- dy yr oedd perchenog chwarel Talysarn mmni undeb a thad Fanny Jones yn ei iuleiladu iddynt, heb fod yn gwbl barod, yr oedd hi yn arcs gartref yn y Tal- drwst. ac yntau yn myned vnoç-n jch. I ;lysurol. Prawf hyn rod ei mam-yng- nghviraith a hithau yn ffrindiau; o ran hynny, yr ocdd anian Fanny Jones yn 1 gyfryw fel nad oedd yn poddei i neb, yvry bynnag, i gadw oddiwrthi: yr oedd yn sirr o'u hennili i'w hedmygu. Yn y cyfamser, gwnaeth lawer i'w mam-yng- [ nghyfraith, a llawer iddi ei hun. Pa un byrmag ai 1 "man frith ion" ynte. y I "maivr frithion" fyddent yn nivud trwy ei Haw, byddeni fel yr eiddo Jacob gynt yn sicr o droi yn llwyddiant. Casglodd ddigon o wlan oddiar y drain i wneud defnvdd amryw ddilladau: gofalai yn wastad fod y gorchymyn "fel na clioller dim" yn cael ei gadw gvda manylder. Yn nesaf, vr ydym yn eu cael yn eu ty eu hunnin yn Tal y Sarn. fGwrnieth John Jones ei feddtrl i fyny yn ddioed, pa beth bynnag arill fydda i yn ddiffyg- ioI, na chni addoliad teuluaidd byth ei esgeuluso yn ei dy ef, ac os y bendithid ef a phlaut, y cyflwynid hwy o'r bru i grefydd, ac yr ymdrechai a allai ef, yn 01 ei cungyjchiadau, i'w maethu rll addysg ac athrawiaeth yr Arglwydd; ac mae ei briod yn tystio nad aeth g-vniaiiit ag unwaith oddicartref, yn ysod y pedair blynedd ar ddeg ar hugain y buont fyw gvda'u gilydd, heb gynnal addoliad teu- luaid(1, er y byddai vn fynvch yn cych- wyn oddicartref yn btygeinipl iawn; a mynai gad yr hon blant, o'r hynaf hyd yr ieuengaf, i gydymostwng ger bron Dnw. 0~. byddai yn cychwyn cyn dydd, le' byddai raid iddo yn ami, codid vr oIj gwclyau am adeg y ddyied&wydd, rhaniateid iddynt fyned yn 01 l'ilwnith. os tueddont at hynny, i ortfwys hyd yr rrol i godi. Ni oddefui iddyrit fyru-u i orflwyg y nos, pa mor hwyr bynnag y byddai, hyd nes cocl y ddyled- sWYdd drosodd; ac yr oedd bob yn y »sanaeth fel dyn yn ystyried ac yn tcimlo ei fod yn addoli Brenin Arglvrydd <'r,oP.p^t y Parch John Jones. t y Parch John Jones. hs Jones, gtveddw y Parch Jchn Jones; ("'frysorfs?/' 1875). y Litioedd; ac ar adegau byddai effeith- iau anarferol at- yr holl deulu oddiwrth ei weddiau. Ac yn fynvch byddai y cyniydogion, er mwyn yr hyfrydwch o vrrando arno, yn cynull i'r ty ar adeg yr addoliad teuluaidd, ac yn toimlo y byddai ei weddiau yn ei deulu ei hun wcithiau yn fwy eii'cithiol na'i brcgeihaa icm-y?i 1 1 -iatt mtvrai Dy wed Mr Thomas Lloyd J ono.s! "Fn peth neilldaol oedd yn dangos patch fy mam i grefydd oedd ci gofal am y ddyledswydd deuluaidd_ Pan y byddai fy nhad. gartrcf, byddai raid i ni oil godi yn fore at y ddyledswydd; ac yna yn y nos riiaid oedd i bawb fod yn yr addoliad teiduoidd, a phob un i ddysgu adnod newydd. neu ddarn o Salm, a'i hadrodd ar y pryd, a fy mam ymysg y lleill, yn dysgu ei rhan.. Ad os na byddai jfv nhad adref, byddai fy mam yn cadw'r ddyled,svrvdd ei hunan; ac yn dwyn ci bechgyn i fyny yn hyn fel yr oeddynt yn dyfod i fyny mewn ut'd." Hi fyddai yn estyn y Beibl pan fyddai John Jones gartref Salm ddarllenai fyn- yehaf, a hynny gyda tlioimlad mawr. Phoddwn un engraifft :J ohn Jones: "O'r dyfnder y liefais arnat, 0 Ar. glii-yrid." Fanny Jonts: "Ie, ie," ac ochenaid di-oi-ii. Jolin Jones, "Arglwydd. A l' I d d. clyw fy llcfain; ystyried dy glustiau wrth lef fy ngweddiau." Fanny Jones: "Amen." J.ohn Jones: "Os creffi ar an- wireddau, Arglwydd, 0 Arglwydd, pwy a saifp" Fanny Jones: "ie, ie; ie'n wir." John Jones: "Ond y mae gyda thi faddeu- ant." Fanny Jones: "Dioleh byth, diolch byth." John Jones: "Fel y'th ofner Fanny J ones: "Ic'n wiI'. cynorthw,a ni ¡ I dy ofni," &-c. Masnachdy bychan oedd ganddvnt ar y cyntif, a masnacli ar raddfa gyfyng. ond ymhen bhvyddyn neu dlhry. pan glywodd fod John Jones wedi bod agos colli ei fywyd yn y glodPfa, gwnaeth iddo roddi i fyny ei waith er mwyn iddo allu astudio ei bregethau ac ufuddhau i'r galwadau mynvch ddouent am ei wasanaetli. Y inae yn gwneud hynny, a hithau yn ym- daftu i'r trasnes g:rda'r yni a'r penderfyn- iad dulroi.yn-ol hwnJnY oedd mor argrafi- edig ar ei gwedd. ac mor amhvg yn ei holl svmudiadau. Ymhell ychydig amser yr oedd ganddynt efail gof a chrefftwr med- rus ynddi ar gyfer gwaith ddisgwvlid mown He tebyg, a digon o arfau at bob gwaiuh yn y chwarel, a pliylor at eu gwas- anaet h. Fel yr oedd y galw yn eynnyddu yr oeo-d y darpariadau yn amlach, fel yr oedd yn tusncs cyftredinol yn fnan iawn, yn y biapeiy. Grocery, and Provisions, ac hunmungcry; beth bynnag y gelwid am dano, byddai i'w Y inic lianes am w raig y Parch John Jones, Tremadog, yn dyfud i Dal y hiarn noson ymlaen, a lannv Jones a Iiitliati i-ii cychwyn yn biygeiniol dranoeth ar bob i geffyl i farcli- nad Caer,—y tro cyntaf i Fanny Jone, ü'ld tro cyffredin fyddai ar ol hynn.Vj gan i r galwadau ddvfod mor nes ei | goi iodj i "ymweled a'r prif farchnadoedd" (i'el Jywed hysbyswyr v dyddiau h n) yn fynych ia.wn. Actli yr adeilad cyntaf yn rity gyfyng, a rhodd- wyd ato atodiad ar ol atodiad, tr"v -arigii III CO(I; UoITt ;,r v llall, &x,-noud ystaieiljedd ncwy.IcUon ystor ydd. fel nad oedd yn y fi--li "Il p&poi'ii adeiladau cyfartai bii«n. s mor gynyrchioi. And o asyn i* geffyl, ac o I geffyi. gelfylau. Antnnodci i gyfeiiiad arall trwy gau i I fewn fynydd-dir yngliymydogaeth Bwlch- yilyn, ar gyfer ei wncud yn fan dyddynod i weithwyr, a chodwyd can gen o'r fa attach ar nm o'i, He. Nid yn unig canodd allan y dhgnfiad o'r wruig rinwcddoL "Hi a f?ddv am facs ac a'i pryn cf," ond rhag. flaenodc ei hoes gyda'r syniad o gael man dn-ddinorl i weithwyr ni phetrusodd hi I weithredu cyn son am roddi oh\ vnion arai dedd/ mewn g?ithrediad. cleddfiticivn (i'w barhau). j Dy wed odd Arglwyckl Claud Hami7ton mewn cyfartod ovsylltiol a Phcil:f'lc y I Great Eastern, na fyddai i'r cyfloga i iscl fodol'i cyn y rhyfel byth iguel .,Il hil-1 sefvdlu eto.

I ? - I SUDD IACHU50L DAIL…

MR GEORGE DAVIES.

Y GOLOFN AMAETHYDDOL.

RHIWIHATIC ANHWYLOEB Y KIDNEY