Cuddio Rhestr Erthyglau

11 erthygl ar y dudalen hon

Trem ar Hanes.

IGohebiaethau.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

I Gohebiaethau. I TRAMCARS ABERDAR. Mr. Gol.,—Llongyfarchwn Mr. T. W. Griffiths, y cyfreithiwr, ar ei ddygnwch yn peidio rhoddi llonydd i'r Cownsil nes tynnu prisoedd teithio gyda'r cerbydau i lawr. Ymddengys fod mwyafrif y Cownsil yn meddwl fod Aberdar yn bodoli er mwyn y trams a'r swyddogion sydd ynglyn a hwynt, yn hytrach nag fel arall. Y mae Mr. Griffiths "n mynegi llais cyffredin- ol y bobl fod y prisoedd presennol yn rhy uchel, a gellir eu gostwng heb niweidio yr elw. Perygl y Cownsil ¡ gyda'r peth hwn fel pethau ereill yw ¡ rhoddi'r fantais i swyddogion a chodi eyflogau yn afresymol. Y mae wedi dechreu yn barod, a dyledswydd y trethdalwyr yw peidio grwgnach ond ei hystyried hi yn fraint i chwysu eu mer a'u hesgyrn i gael arian i dalu am ddwli eu llywodraethwyr. Llwydd i'r Cynghorwr T. W. Griffiths. CYNON. MILWRIAETH. Mr. Gol. ,-A welsoch chwi y cynnyg a wnaed gan Fwrdd Llyw- odraethwyr Prifysgol Cymru i wrthod i neb gael gradd oddieithr ei fod wedi ymroddi i arferion milwrol? Beth sydd yn cyfrif am dawedogrwydd y wasg yn y mater? Yr ydym yn morio i ddyfroedd geirwon, ac yn ol yr arwyddion byddwn yn union dan iau gorfodaeth filwrol. Ymddengys mai ein perygl ninnau yn y dyfodol yw yr un sydd yn hyrddio yr Almaen i'w dinistr heddyw. Ein hunig obaith yw'r Undebau Llafur, oblegid y mae'r pleidiau gwleidyddol yn feddw gan waed ac nid yn rhwydd y sobrir hwy mwyach. Er fod cannoedd o filoedd o weithwyr y wlad yn ymladd, hyd yma nid oes arwyddion fod y gweithwyr fel dosbarth wedi colli eu pennau ar y gwaith erchyll hwn. GOHEBYDD. I MELYN WYNT CILFAI. I Ateb i Gais y Bonwr J. M. Davies, Pontardawe. Syr,—Hola ein cyfaill fy awdurdod am ddweyd mai Bussy Mansel a adeil- adodd y Felyn Wynt ar ben Cilfai, neu Pen y Bigwrn fel yr adnabyddid ef gan yr hen bobl. Fy awdurdod dros hynny yw "Survey Cromwell o'r "Lord- ship of Gower," a gyhoeddwyd am y tro cyntaf dan olygiaeth y Milwriad George Grant Francis. Mae y llyfr yn ddrud, ac yn brin yn awr, ond y mae copi o hono yn Llyfrgell Gy- hoeddus Abertawe. • Fe'i cyhoeddwyd mewn tair cyfrol, ac fe geir y difyniad isod yn y drydedd gyfrol, tud. 363: "Thirteenth Article — The said Jurors do say and pre- sent-That about six years ago, 1680, Bussy Mansel, Esqr., one of the freeholders of the said Manor, hath erected a windmill on Kilvey Hill, within the said manor. Hath also erected a watermill there called New Mill. Buaswn wedi ateb y cais yn y "Darian" ddiweddaf, onibae fod y gyfrol dan sylw allan ar fenthyg, a fy mod am godi'r difyniad yn gywir. Mae'r gyfrol heb ei dychweliad eto, ond cefais fenthyg adysgrifiad cyfaill —y Bonwr Llewelyn Llewelyn, Bryn- hyfryd, ac y mae yr uchod, mi gredaf, air am air fel y mae yn y llyfr. Hyderaf y rydd hyn berffaith fodd- had i'n cyfaill o Bontardawe.—Yr eiddoch, etc., TALNANT. HELYNT Y GLOFEYDD. Mr. Gol.,—Yn y "Darian" am yr wythnos cyn y diweddaf mae "Myrddin o dan y pennawd uchod yn lied law-drwm ar arweinwyr y glowyr ac ar y glowyr am ddewis Saeson i'r arweinyddiaeth. Ni ddywed air am fod y Llywodraeth yn dyfod a Mr. Runciman i'r adwy. Pwy ydyw perchnogion glofeydd y Deheudir? Ai Cymry ydynt oil ? Y mae yn lied debyg nad oes wahaniaeth gan "Myrddin pwy ydyw y perchnogion, pa un ai Sais, Ellmyn, Iuddew, neu Genedl-ddyn, pa un ai Cristnogion neu Anffyddwyr, Barbariaid, ai Scyth- iaid a font? Pa wahaniaeth i ba genedl y perthyn dyn, os bydd yn cymeryd plaid *y gwan a'r gorth- rymedig ? Yr ydym yn diolch ac yn talu gwrogaeth i ddynion fel Henry Richard (Apostol Heddwch), Ieuan Gwynedd, a llu o'r rhai a fu, ond credaf fod gennym ddynion, ie cewri, ymhlith ein brodyr y Saeson sydd yn barod i aberthu llawer er mwyn codi y glowr Cymreig. Mae y rhan fwyaf o'r arweinwyr Seisnig sydd heddyw yng Nghymru wedi eu codi a'u magu yng ngwlad y gan, ac yn teimlo diddordeb yng ngwahanol symudiadau y genedl, yn gymdeithasol ac yn grefyddol. Nid wyf am ddweyd fod arweinwyr y glowyr yn berffaith mwy na Myrddin, ond ai teg yw i Myrddin ddal yr arweinyddion yn hollol gyfrifol. Beth a wnaeth y glo-berch- nogion a'r Llywodraeth er mwyn ceisio gwneud cytundeb a'r gweith- wyr? Gadawaf i'ch gohebydd ateb. Diolch fod y ddwy blaid wedi dyfod ynghyd, a gobeithiaf y cawn heddwch am dymor hir.—Yr eiddoch, 'DARIAN.

IAberdar. I

Llanelli Fawr. I

Cwm Rhymni. vtiv. 15I

IMountain Ash.I

ICymer.-I

j Nodion o'r Maerdy. i

Aberdar yn Derbyn. I

Priodas. I

Advertising