Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

3 erthygl ar y dudalen hon

Cyfarfod Arbenig yn Bryn Crwn.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

Cyfarfod Arbenig yn Bryn Crwn. Cyflwyno Anerchiad Addurnedig i'r Parch Esau Evans. Dynion gwerth cu cono Men worth remembering," ydyw teitl cyfrcs ncillduoi o gyfrolau gwerthfawr a ddyglr allan o'r wasg I yn Lloegr ar ddynion enwog, a phe huasal I enwogion y Wladfa a'r Andes yn y -rheslr tldyddorol, nid ocs neb a wy rychydigain.1 lanes y Wladfa ai chrefydd yn ystod y cfnvarter ganrifhon, na chydnebydd gyda pharodrwydd mai aid trais yn neb yw tybiod y buasai I gwron y cwrdd uchod yn hawlio lie ■anilwg yn tnvsg y cyiVyw ddynion, a hynny oblegid ft dduwioldeb diamhenol, a'i wasanaeth ¡ aamhrisiadwy i grefydd efengylairid yn ein f. gwiad am gyfnocl malth. Ar y cyfrif nchod 4iid ihyfedd ei fod yn ffafrddyu y bob), canys, y mae-ei eiiw wedi eigGrHomor ddwfu a sicr ar lech calon trigolion y Cwm. fel y I fi-iae tnor ddiogel yn en mynwesau, ag ydyw raynyddoedd yr Andes yn cu safleoedd. Ystyriaeth o'r gwerth a berthyn i'w hanes, i ac ymwybyddiaeth fod ei allu a'i dalentau I nnirywiol wedi cu cyssegru a'u cyflwyno yn gyfangwbl ganddo ar ailor crefydd i lesoli era ill, ynghyd a'i waith a nor fod, o herwydd It afiechyd, yn ymddiswyddo o'i ofai fugeiliol, fu yn symbyliad i'w gyfeiiiion hoff i ddangos id do yr arwydd yma o barch a gwerth fawr- cgiad o'i'wasanaeth. Ganfod y Parch. Esau Evans yn awr yn fcyw yn y dyflryn, anfonodd swyddogion eghvysi y Cwm at y brawd Thomas Morgan, Ciydfaa, i ofyn a fyddai rncr garedig a ¡ threfnu cyfarfod er cyHwyno yr anerchiad i'w hen weinidog, cydsyniodd yntau a'rcais I a chynhaliwyd y cyfarfod yn Bryn Crwn, lies lau Mawrth I ieg..Igi S. I Er fod ardalvvyr y dyiTryn ynghanol y piysurdeb mwyaf, eto, daeth cynulliad pur dda ynghyd cr dangos eu parch i wron y cwrdd. Dechrcuwyd y cyfarfod gan y Parch. Tudur Evans, vna cynienvyd y gadair gan ¡ y Br. John Evans, Cwm, ac anveiniwyd yn I tklehenig dros ben gan y Br. Hugh Griffith. Er mantais yn fwyaf arbenig i aelodau eglwysi Scion Esquei, a Bethel, Cwm, rhoddwn ychydig dd y fy u i ad an o'r an nereh iad- u rhagoiol a gafwyd gan y brodyr. Dechreuwydgan yr henadur W. T. GrIfMths, Caiman. Canmolai y syrnudiad i anrhegu y Parch. Esau Evans. Pan fyddai pobl y Gaiman yn gwneyd tysteb i rai o'u gwroniaid, apeliant am gynorthwy hyd at yr Andes, ond ¡ yr oedd pobl y Cwm yn ormod o filiwnvvyr i ganiattau i bobl y dyftryn gyfranu at eu tysteb iiwy. Adolygodd waith Mr. Evans yn y I Gaiman fel cocl wr cati u, di, acysgrifenydd yr egiwys, a chredai mai gwaith rhagluniaeth I oedd ei anfon i Sauce Corta er caeS dysgu iaith y brodorion. Nodwedd arbenig yn ei ¡ gyrneriad oedd peuderfyniad. Gobeithiai y byddai yr rmrhydcdd yr oedd yn ei dderbyn yu gynorthwy iddo i ddybln ei ddivvydrwydd, ac i deimlo yn fwy awyddus i dreuliogweddill ei oes yn gwasanaeth y Meistr. Yr oedd gonestrwydd ac unplygrwydd Mr. Evans yn 1 ystod y deugain mlynedd diweddaf yn deil- wng o efeiychiadgan bobl ieuainc y Wladfa. Y Cadcirydd, Br. John Evans, Cwm.— Yr cedd eglwysi y Cwm yn tomio bod yn rhaid dhanrhydedduam etSyddIondeb. Sicrhai I y gynnuileidfa ei fod yn hynod o ffyddlon I i'w ddyledswyddau, a hynny trwy anhaws- derau mawrion, betli bynag yr oedd wedi ei golli trwy gael ei amddifadau o add3TsgcOleg- awl yr oedd wedi mwy na gvvneud i fyny am y I goiled trwy ei ffyddlondcb. Cul a chyfrin fu ei amgylchiadau ond bu yn ffyddlon trwy'r oil. Dymunai hvyddiant, icehyd:1 dymunjad- au goreu yr eghvysi a gynnrychiolai, i dreulio gweddill ei oes. Br. Daniel R. Evans, Ty (idewi.- Yr oedd ya llawen ganddo fod yno i fod yn llygad- dysl: o gyflwyniad yr anerchiad i un ocdd yn I anwyl iawn ganddo. Nid oedd ganddo ond I, ■ da i ddyweyd am dano, dyn o ddifrif ydoedd gyda phob adran o waith yr Arglwydd. Wedi gadael egiwys y Gaiman cerddodd ivvybrau ayryslyd a dreiniog, ond parnaodd yn ffyddlon nes enill y safle anrhydeddus yr oedd yn awr yn ei fwynhau. Dymunai iddo iiiroes i barhau yn ngwasauaeili ei Feistr. Yna galwyd ar y Br. Thomas Morgan Clydfan i gyflwyno yr anerchiad.—Yr oedd yn hy fry dwell ganddo gydyrnffurfio a chais eglwysi y Cwm, i gyflwyno yr anerchiad i'w cyn wcinidog y Parch. Esau Evans. Pe ¡ gofynnid i Mr. Evans Pa weithiwr wyl ti? gallasai attcb yn rhwydd, yr wyf yn weithiwr i lesu Grist. Yr oedd anhawsderau naiuriol y Cwm yn hawlio penderfyniad di-ildioifcd yn ffyddlon i'w gyhoeddiadan, ac yr oedd yr ymholiadau a dymuniad;m da pobl v Cwm yn ystod ei ymweliad diweddar a luvy, yn sicrhau ilyddlondeb Mr. Evahs. Yna darllen- odd yr Anerchiad (yr hon sydd eisioes wedi ymddangos yn y DUAFOP,) gan dystio fod calon pobl y Cwm yn yr hyn n gymvysai yr anerchiad. Wrth el chyfhvyuo i'r Parcii. Esau Evans gyda geiriau a theimladati dwys, dymunai iddo flwyddi lawcr eto i weitliio a byw dros lesu Grist. Parch. Esau Evans.—Gwelodd a tbeirnlodd y dymuniadau byw oedd yn yr anerchiad, nid oedd yn galla ei ddarllen heb golli deigryn, gan fod y bobl yn anwyl ganddo. Yr oedd ei deimSad yn dyfnhau at ei hen gyfeiiiion, ac yr oedd gweid gwynebou rhai o honynt yn y cwrdd, yn peri iddo awyddu am droi ei wvneb yn ol. Tcimlai yn falcli iawn o addewid ei hen gyfeiiiion i barhau i weddio drosto, a dyaiun-1 ai ddiolch yn fawr i'w hen gyfeiiiion am eu caredigrwydd. Rhoddodd adroddfad o sefyllfa y ddwy cghvys, ac yr oedd efe yno o ran ci yspryd, yn eu cynorthwyo i gario'r gwaith ynmaen. Gwir, yr oedd yr anlsawsderau yn fawr, ond nid yn rhy fawr i'w gorchfygu, Bu uuwaith yn chwilio am drysorau daearol, ond cafodd wellhftd o'r YcHoiv fever, a chysegrodd ei fywyd i chwilio am berlau iVgosod yii-ho.oti ei Geidwad, ac o'r pryd hynny hyd yn awr yr oedd y Meistr wedi bod yn ffyddlon, ac yr oedd yn benderiyiio! i barhau hyd y diwedd. Dr. Robert Roberts, Glan Alaw.— Yr oedd yn dda ganddo fod yn y cwrdd, adwaenai Mr. Evans er's deugain mlynedd. Teimlai lies rnawr oddiwrth ei bregethau, a gobeithiai am rhagor o'i wasanaeih. Canmolai gwaith eglwysi y Cwm yn cario allan y gorchymyn dwyfol, "Meddyliwch am eich blaenoriaid &c," ofnai nad oedd eglwysi y dyffryn yn gwueud eu rhan yn y cyfciriad yna. Yr oedd y cyfarfod wedi chwanegu at ci barch i Mr. Evans. Br. Griffith Pugh, Bethesda.—Yr oedd yn- tau yn adwaen Mr. Evans er's deugain mlynedd, credai ei fod wedi methu ei nlwed- igaeth cyn gafael y'ngt.vaith y weinidogaeth, ond ei fod wedi lhvyddo byih er hynny. Tystiai i'w allu fel cerddor, ac i'r hyn a wnaeth yn yr adran hono o waith yr Arglwydd. Adolygodd ei fywyd rhagorol a defnyddiol yn Sauce Corta, er ei holl brofedigaethau. Yr oedd coleg yr Indiaid yn goleg rhagorol i barottoi dynion at waith yr Arglwydd. Bydd flrwyth ei lafur yn mhlith bobl y Cwm yn aros, pan fydd y llais wedi distc-wi. Br. John Williams Ebeuezer.—Kid oedd wedi parottoi anerchiad, ond yr oedd yn dda ganddo fod yno. Adwaenai fvlr. Evans er's 25 o flynyddau, bu o dan ei arweniad yn y Cor, ac yr oedd yn hoff iawn ohono, ac yr oedd yn sicr ei fod wedi teilyngu yr anerch- iad hardd ganeglwysi y Cwm. Br. John Griffiths, Drofa Hesgog.—-Cafodd ei sicmi yn ygyuulleidfa, adwaenai Mr. Evans er's blynyddau maitli. Nid oedd gorchrym- derau bywyd wedi peri iddo Ilaesii dwylaw gydai waith. Yr oedd ei Ie yo wâg yn y Cwm, yr oedd hyd yn nod yinwehvyr yno wedi gwe!d ei golli. Yr oedd y Cwm mown angen dynion o gymeriad Mr. Evans fel arweinwyr ei bobl ieuaiuc. Pat'ch. Tudur Evans.—Credai fod y cyfar- fod yn fenaith i bawb, ac yr oedd yn sicr ei fod yn symbyiiad i Mr. Evans i gyfhwnifwy o waith. Yr oedd Mr. Evans o uatur llawen ac wedi gwireddu yr adnod U Hyddwch llawen yn wastadol." Yr oedd yr had a hauwyd ganddo yn sicr o ddwYli ffrwyth. Ufudd-dod i Dduw yn sicrhau Ihvyddiant. Dygai dystioiaeth i arweinwy-r crefydd y Cwm am eu ffyddlondeb au gweithgarweh gyda chrefydd. Yr oedd y ddaear yn rlioddi aunerchiad, y nef yn rhoi coron. Dr. T. G. Lewis.—Nid oedd pobl y Cwm ond yn talu eu dyled i'r Parch. Esau Evans, mewn parch ac mewn nrian, yr oedd yn ei 11 awn haeddu, Nid yr hyn a ddywedodd ond yr hyn a wnaeth, ocdd yn cario dylnnwad. Dim ond Duw ac amser all datguddiogwaith Mr. Evans fel cenhadwr yn yr Andes. Dyriuiiur iddo hir ocs. Parch D. D. Walters.— Yr oedd wedi clywed gjnnmaint o h'anes y Parch. Esau Evans or biaen, fel yr oedd yn hawdd ganddo gredu yr oil o dystiolaethau y brodyr, a' syndod oedd fod Mr. Evans yn y Y gwerthfawrogiad rnwyafo lafurgweinidogyw cydnabyddiaeth o'i lafur tra. yn eu plith ar yr oedd Eglwysi y Cwm wedi gwneud hyn. <-> Er vr.-ychydig amser yr oedd yn adnabod Mr. Evans, yr oedd yn ei hofii yn fawr, ac .L' \.t .J 1, ¿ j' .Id ..1. ,c,.4 yn rncddwl yn ucnel am dano. Da oedd ganddo fod yno i weld yr arwydd ytna o t' 1 1 "r. '7' 1\ 1,. r'rd barch yn caci er daiu i was yr Arglwydd. rr. David Evans, (Stonemason).—Edinygai Mr. Evans a meddwylini yn uchel gin danor j yr ccdd yn (Wa ganddo fed trigoliea yr Andes yn gwerthfawrogi ci !afur tra ?r oedd Y?? [\1' Nid (edd "rn'j MI' Evans '1¡n'{¡ yinchwyddo, ac nid cedd rorygl i'r geirir.u ;uwcdiddo. Dyuuiuni pcb llwyddiant iddo. carcdig a dGywed'?yd ?r? dano, l>eri dim Br. Hugh Gr??th Cyr aiweinyddj.—Talai v.'arog?cth ucheii Mr.Evaus?cyrccddn ¡ waith gyda cherddoriaelh yn y blynyddaa cyntaf, yn syndod i'r dyffryn. Gwnaeth i.I\ .J 1 J 1. 1..1 Ltt. ''I L.44 J. gyfeiriadau dyddorol iawn at lawcr o hanes- ion ddigwyddodd yn eu hanes. Beth bvnnag oedd svniadau y brodyr a'r eglwysi am dano, er inor IJchel oeddynt, yr cedd yn wir deilyngu yr oil. Dymunai iddo, hir ocs i wasanacthu cghvysi y dyffryn, gyda'r un ysprvd ag a nodweddai ei waith yu y gorphenci. Caiiwyd yn ystod y cwrdd gan Miss i Williams Gaiman yn hyucd o swynol. Deuawd yn dda fel arfer gm y Bonesau Gwe-n I ac Edith Morgan. T6n gan plant y Gobeitbln o dan anvciniad y Hr. George Gettins. 1 1 j v.1 ') '1 1. .i u j. ¡ J "lJ. i Treuliwyd dwy awr a haner yn ddifyr ac adeibdol, "a dian y bydd y cyfarfod yn I foddion i chwanegu at barch Mr. Evans yn y dyflVyn, acyn symbyliad i eraill i ddybiu C:\J. 'It l, (. J "J £.&" .II J.I. j 1 4.a ¡. diwvdrwydd gyda v.- A i c,. %vy 0, cl. A I sict-n:¡¡¡¡ dymuuiad hc!i arda!?-yr y dyflryn ydy?-, iddo gael trcuHo nawnddydd bywwd y'nglnvmni y Gvvr a gnrai nior faw r, ac a "'Jt:, :th/ r r7 ;_r l c wasanaethodd nior ffyddlon am gymaint o fiyuyddoedd.  Z. z. u..

I Trelew.

! Nodion o Treorci. i