Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

3 erthygl ar y dudalen hon

V Feddyginiaeth.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

V Feddyginiaeth. Bu Cymru yn glaf iawn ei chalori a'i phen— yn llwm c grefydd ddaac addysg werthfawr- ac.y mae'r naill anhwyJÔcb yn dilyn y HaIJ: mor naturiol ag y mae ear yn y pen yn dilyij diftyg ti-culiaci. Cydrhwng calon ddrwg a phdu tywyll Hethir cymdeithas, a suddir hi i gyflwr era dirywiedig, a dyna hanes Cymru amser yn ol fel nad gwiw galw arnom i efelychu Cymru yn y cyfnod isel ac an- nymunol hwuw. O'r cyflwr luvnw trwy rym crefydd a medr unigolioa dechreucdd Cymru ddadcbru Ui; deffro o'i chj'sgaarwydd i weled ei chyfhvr alaethus, i deimlo ei dduwch, ac i ddymuno am esgyn grisiau hyglodus crefydd, moes, ac addysg. Diolch, ie, can mil diolch, i'r dynion hyny fu'n ilefaiu yn niflaethwch cyflwr grcsynus calon a phen Cymru Fu, ac yn ei symbylu i ddeffroad a gweitbgarweh grcodd gyfuod o' hanes gwerth eu croniclo mewn llythrenau aur, atll cadw yn drysorau anmhrisiadwy i Gymru Sydd, a Chymru Fydd. Purion peth i ni sylwedcloli, ac adgoffa ein gilydd yn barhaus, mai crefydd Crist yw ffynonell pob deffroad, a phob ymdrech ysbrydol a tnymhorol i godi dyn dynion crefyddoi sydd wedi arwain ac yn arwain gyda phob symndiad a sefydliad sydd a'unhod ar well a cymdeithas. Po fwyaf hyddysg y deuwll yn hanes ein tadau yr oes o'r blaen, mwyaf oil yw cin hcdmygedd o honvnt, a'n cariad atynt, a'n parch iddynt. Pwy fedr ddarllen eu hanes heb sylwedd- oii yr aberth wnaeth ant, y crocsau gariasant, y gwawd a'r dirmig llym ddioddefasant, cr mwyn calon a phen, crefydd ac addysg eu plant a'a cydgenedl. Erbyn hyn nid ymffrost wag, ddisail, yw dywend fod ffnvyth eu llafur 3-11 disglc-irio trwy'f' gwledydd, a hyny yn grefydd ac addysg eu plant a'u cenedl. Daw i'r golwg trwy y meibion, belydrau gogoniant y tadau,. v gogoniant oedd yn guddiedigyn cu gwawd, eu dirmyg, a'u croesau—yn yr erledigaethau ddioddefasant dros grefydd ac addysg yr oes oedd yn codi. Troer i'r cylchoedd crefyddol a chymdeithasol uwchaf, troer er engraifft i scnedd Prydain Fawr, i brif bwlpudau y byd, P L,("aa y b17(j ac i brif a gwelir Cymry yn sefyll yn amhvg yn y cylchoedd uwchaf hyn. Gweiwn felly, ar unwaith, ddyled Cym- ru heddyw i'r tadau, ac mewn ysgrifau i ddod bwriedir aros ychydig yn nghwmni yspryd a gwaith rai o'r tadau hyn. Ein hamcan trwy gyfeirio atynt yw daugos y feddyginiaeth. Yr hyn feddyginiaethodd Gwaedodd calon grefyddol ein tadau dros gyflwr isel crefydd eu gwlad, a thros gyflwr isci addysg eu plant; ac o'r galon ddrylliedig a briwiedig hono y ffrydiodd crefydd ac addysg Cj-inru heddyw. Ac onibae fod digou o haearn yn ugwacd ein tadau i ddioddef eu herlid, eu gwawdio, a'u carcharu dros grefydd ac addysg eu plant a'u gwlad, a gwleid- yddiaeth y byd. Crefydd Cymru esgynodd i enwogrvvydd gyutaf, yna ei haddysg, a thrachefn ei gwleid- vddiaeth. Wrth wraidd holl ddiwygiadan Cymru yn grefyddol, yn adclysgcl, ac yn wleidyddol, y mae ei chrefyddw3?r cryfion a j\c,e\v. Felly gwelir mai y feddyginiaeth yu ei tTynonclt crefydd dda, a'r grefydd hon wna roddi haearn yn ngwaed ei pherchenog. Canlyniad cynydd crefydd Crist mewn gwlad yw cynydd awydd a dyhead y wlad bono am w- u am addysg. Ein CristioIlogaeth ni yn y Wladfa sy'n cyfrif am y syched sydd ynom am ragor o addysg, a gwell addysg i'n plant, a hyderwn y bydd yn rhaid i ni gael torri ein sycl-ed am addysg costied a gostio mewn brwydrau, mewn sarhad, a thlodi os bydcJ raid—bydded I'n crefydd dcÍal y prawf, a phrofi ei hun yn ddigon cryf, iach, a dewr, a hunanymwadol i wneud aberth ac i wynebu anhawsderau. Heb hyn ni ddaw ein plant byth yn ser yn (Furfafen yr eglwys, nac yn myd addysg, nac o fewn cylch gwleidyddiaeth. Os na esgyn- wn yr ydym yn sicr o ddisgyn. Pa todd vnte i esoyi-i ? Cawn sylwi ar y modd yr esgynodd Cymm,

[No title]

Afwyddion Dirywiad CenedSaethol.…