Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

5 erthygl ar y dudalen hon

-:-;-.- ,-LLUXDAiN, SADWRN,…

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

LLUXDAiN, SADWRN, MA WRTH £ 6. DAKTIt papurau P?r? i'r ddinas ddoe; § TYlI,nW,\ !1t hyhyiaph ynghylch sf- -?- yil'uoeC.d y hyudn'ocdd Ffrengig i'r 27ain o'r mis diweddaf. Ai- yMatnyr cedd cad-lys Bonaparte yn Troyes (lie yr oedd Schwarlzenbei g pan ddaeth y genadwri claf oddi v:tth y Cyng<eirwyr.) Y r eedd Dug l,e--gto,yli Bar-sur-Aubo g)i(,&'rCaclfr-. (;irard, a'r niai-cii-.i. luoedd dan Count Valmy.' Yr odd cad-lys Dog Tar?r'urn yn, Massy CExigue, a'i -alforsafwyr yii ChatiHdn cych- ,lr,fit;,efe tuag Kvibe a thua C'airvaux. Yrcedd u Castiglione, a 10,000 o fiitvyr deWisol, yn dcchreu cyc.hv.yii. Yr oedd Cadfridog Marchand c y c l i,,i., y i,. 1, i- oe,,?(- vn Chandlery Cadfiidog De'aix dan furiau reva ac yr oedd Ca.df)'. Mus"ier'wedi myfpd i Maj>on. Yroedd Bourgand a Martua hefyd, Tired riant, yn ein meddinnt Gwrth-gychwynai v Cadfridog Awstriaidd Bubna, yr hwn a fy- ;wthia"a.i Lyons o bob parth. Ac yr oeddid vn cyfrif bod ei golled ar yr 2Cfed yn 1,500 o ,v -yroell(t iluoedd yn cychwyn i'r tu ol i we- ddrll byddilioedd Blucher, Sackeu, York, a i-liai a dderbyniasent ad- £ yfnerthl»dau o Soissous. Cymmerodd Cadfiid. 2)uhe«me Bar-sjur-Aube trwy rym y. gwnfidawg, J I) ^wnaeth rai carcharorion. A r 21aiu aeth Bo- ralarte i Troves wedi rhai brwydrau rhwng Tnarehliicedd, yn y rhai y cymmerodd efe oddiar y Cyngreir\"yr rai miloedd o garc-haroiion ac •uyth ofar.gnelau. Cyn hyn, sef ar y 22ain, aeUr \r Ymerawdr i bentref bychan Merk-sur-Seine. 1thutlirodd Cadfridog Boyer. ftr weddill byddin- oedd Blucher, Sicken, a York, y rhai oeddynt "^vedi myneddios ) r Aubc i utio A, Schwartzen- roycs, ac efe a'u dymchwelodd hwy, Ka feddiannodd y dref: yr hon a osododd y IVussiaid ar dan gyda'r futhgyfiymdra, fel yr ^iddyn anmhosibl tr.iddio trwy y tan t'vv hym- 1 id. C\ mmerwyd oddi arnynt gant o garchar- erion. At y '27ain daeth y Tywy-og WInt/.p! Lich- _<s^etis'ein i gad-lys. yr Ymerawdr yn Cliatiis, a i)iedd-faner (Jlag of truce) oddiwrth y Tywysog $-hwartzenberg, i gei>io byr.gyngrarr. C) in- merodd march In oedd y Cadfr. MiMiiaud 200 o +-rchaiOiion rhwng Pavilion aTroyes, a chyrn- werodd Cadfiidog Girard G mangnel a 600 o wyr Nkj'!r ol-fyddin Tywysog Maurice Lichsten- ttein, y rhai aH?ytchwyd mown medd gwo! gan y i-liai amgylc'tw) d n,,f.Nn iiicdd gNy i-o l gan Ar y 2?a?n pan oedd ein Iluoedd wedi am- jrylchu Troves o ¡JOb paiih, daetli Cad-weinydd Itus aidd at yr allorsafwyr i ddei-yf amser i ym- uciacl o'r dfimrs, ac os na ciianiateid hyny idd- yrt, bygv- tliicnt ei lIosgi. Y r ystyriaeth hyn a ttt.aiicdd symudiadau yr merav\ dr. Ciliodd y I o I- dref yn y nos, ac aethom iiin. au iddij nieddant, yn y bore. Mawr cedd gor- fo'edd y trigolicn pan welsant eu gore-cyuu v r ■^vedi cilif-, y ihni a gyflawna^ant bob rhy^edd I i.i.a. fuont yi;o. Y mae yr hoi 1 drigolion yn j a:ti gyclnv} n ar ol y gel)-iiion ac y irmegAvyr yr.holl bei-itreft wedi ymarfogi, ac yn urtbíG at- < rose) iiwyr eu gwlad yn mhob man y < nHout afaoi ynddynt. Rhuthrodd y Count de Valmy ar ol fyddin y Cadfridog Cvivgreiriol G uilay ary21ain yn Saint Vaar, ac a'i gyrodd ar ifo gan gymmeryd 1,200 <> honyntyn gar-charorion. Dywedant"yrnhellach fod oad-weinydd i Bonaparte, a chad-weinyddion f reill oddlwrth y Cvngveirwyr wedi cyfarfod >'hghy<l yn Lu igny, mown trefn i gynadloddu j\ nghylch amcdao byr-heddwcli, lieu orphwys ncbyclVg cckliwrth eu gorchesticn milwraidd. | Fel lym, meddant, ar y 24ain, gwaredwyd a chymerasom^tighytch i i-'jCCO o ^archai-or'rcn, hebia^v mil o swyddegion I a gw-yr ciwyfedig y i-liai a gawsom yn yr ysbytai, vedi eu gadael gan y Cyngreifwyr. Ar y 27ain, mynegant Pr banerau a gymer- v, yd eddiar eu gelynioj^ael eu gosod o iiaen yr Y'nicrodrrs, yr hf»n a'u ih rbyniockl gyd-a chyf- 1 awn fcddlcnrwydd, gan ddywedyd, ei bod yn cdrych amynt lei gwystlon o ddiogehveh y wlad "Ciyrodd Bonaparte O,dinhad allan o'i gad-lys > n Troyes ar v 24ain, gan beri i'w sw^y ddogion dynu cofres o'r Ftrancod a wasanaethasant, neu a ddyIvnasant y Cyngreirwyr yngorescyniad tir- icgaeth Ffr.Üllc odùia.. yr 20fed o Ragfyr diw- c,ticlaf y lai ydynt i.gael eu gwysioyn ddiaros a clii I eu baruu a'u cospt yn ol y gyfraith am y cyfty w dro^eddau ac y inae pob un a wi>godd nab o'r addumiadau perthynol i'r heu deuiu ikeiiiiiol, i gael eu farnu yu fradwr, a?i go.spi fel ^yryrnw. Ac mewn Oidinhad a rail o eiddo Bonaparte j A-ul),e -it cael ei ddisii-i,dd(,, amgilioo lior.aw v'i sefy11 t'a, yn neillduolo Nogent, tra'r oedd y Flrancod yn meddiaunu'r lie a gosodir Maer a rail yn y dalaeth uchod yn ei le e.f. Oddiwrth y cwbt yn y papurau hyn ymddengys fod y Cyngreirwyr wedi cilio yn ol yrnhellach 11ft Thro) es, ond pa cyn belled nid ydym yn cl ywcd; ac y rrrae yn amlwg eu bod wedi cilio lich fawr golled, canys er fod Bonaparte yn dy- vedyd ei fod wedi cymmeryd ynghylch 2,000 o ef alia,i mai Hid Ilawer ir,-iv),- na 200 oeddynt, y rhai ysgatfydd a gym- merwyd o'r mihvyr olaf a berthyneat i fyridin- cddy Cyngreiiwyr. Peth tra hynod nad oes nn gair o son am y byr-gyngrair a grybwyllir yn y papurau l'frengig ynghenadiaeth y 24ain, 'ed¡'r amser hwnw, yn neillduol gan ei bod yn cyunwys hysbysiaeth am bethati ereill i'r 27ain o'r mis diweddaf. Gadtjwir niyn y tywyllwxh x-"h hollol ar y pen hwn; Ymddeugys wrth yr hanesiou hyn, fod Blucher 'r Tywyscg Schwart- zniberg Wedi y mwahanu draciicfn, a bod rhai liu-oedd Ffrengig wedi r^iyned o'r tu ol Pr cyutaf. Cynnwysir pumthegfed Cenadiaeth byddtn Si. lesin ^Blucher) nW"wn papnr o Frankfort, Cliwef. J 4. Cymmerodd I'y Scheibatott dref f?fny ft M y rutl'r :n' y 2&nn o lonawr, a chil- jndd y geivuion i St. Dizier; lie y rliutbrodd Tywysoo uchrd ir y 25ain, ac a'u gyrod.d.tua Vifry, Ac a* y I 1 'I' t b 'ft' I) odd y Tywyjog heibatotf' tua Brienne, i lIno. a j b) ddinoedd y Cadfr. Sacken a La a feci ) n y lie ¡ y cyfdmser. CliWDdJ J geiYllion, y mae yn debyg, am gychvvy niad y Tyw ysog Scherbatoif, cynimerr.sant afael yu y cyfle hwn, a rhuthrasant ar St. D;zier ar y 27aiu, a thrwy eu liiosogrwydd parasant i'r Cadfr. Lanshai gilio cddi yno tua Jonville. Yr oeddid wedi rhag-weled yr am- g) lchiad hwn.—Cynnullodd y Maes j^ywydd Llucher ei luoedd yn Brienne ar y 29airt. Yn fghytc-ti haner dydd dygwyd Milwriad o eiddo y gelyiiion mewn yn garcharor. Yr oedd gallddo aniryw genadiaethau pwpig, trwyy rhai gwy- buwyd fod Bonaparte wedi,uno hi fyddinoedd, a't, fod yn bwriadu ymo od ar fyddin Blucher; ac rod Bonaparte wedi ci-iiiiull ei holl wyr, pendeifs «rdd Blucher gychw yti i gyfarfod as; ef. Ac ar y fuuud pan oedd yn ri.oddi gorchymmyn i gychwyn, gwelwyd y Ffrancod yn d\fod yn mlaen yu golofnau ce(I i-ii tua Brienne, yroedd hyn ..ynghylch tri o'r gioch y prydnawn. Hrzcifdr tiriennc.— Yr oedd Count Pahlen a I 2,000 o Avyr meirch w edi diogeiu cychw yniad mil wyr Sacken yn ybûre, oLjsmont i Brienne, ac wedi sylwi ar nerthoedd y gelyiiion. Gyrodd y gelynion liaws o farchluoedd yn erhyn Pahlen, yr hwn mewn trefn i ochely d ym- drech a Iluoedd lawer lliosocach na'r eiddo ei hun, a giliodd yn cl ar Brienne, ac am i'r j Ffrancod gynnyg ei amg) lrhu trwy y esfyn eu rhen yn hwy nag a altasai efe w iieuthur, ciiiodd | trwy y dref ar fyddin y Cadfr. Sacken. Dech- reuodd y gelynion dar'io ar y dref, yr lwi,.a os- odaf-ai.t ar dan mow n amryw fanau. Ac urn na allascnt ddefnyddio eu marchluoedd areu haden ddeauj gorfu arnynt eu tynu yn ol at yr aden aswy5 wedi i Count Pahlen gilio yn ol. Gwnaeth Blucher y defnydd goreu o'r gwall hyn o eiddo i lionapa; te, a gorchymmyriodd i farchluoedd Sacken, y rhai oeddynt wedi uno a rhai Pahlen erbyn hyn, i ruthro ytjdaen yn egniol ar aden aswy diymgeledd y gelyi ion yr hyn a wnaeth- | ant, ac a gymmerasaut dau fangnelau dau warch- i glawdd outliar y gelynion, ac a ddymcliwelasant 1 eu haden aswy yn hollol. Yn nghylch 1 leg o'r glcch yn y nos terfynodd y frwydr, a gadawyd 131 ienue, oil ar dan, yn ein meddiant ni^medd y | Cyngreirwyr. Yn yygol-filwraidd y lie iiwjj dygwyd Bonaparte i fynu; yma y dysgodd li-e v, gwerd cyntaf yn y gelfyddyd iilwraidd, ac efe a Josgodd ei gryd (cradle) wrth lo'gi Ar y 30ain, paredd y gelynion i'w haden aswy ddyfod yn laen tua Brienne; aryr 31ain,hwy a. ymddango^asant yn y gw.istadedd rhwng La Ro- j (itehe a Tramies, ac a feddianasant goedwig ar i uchcldlTo ilaen sefyllfa Traimes, o'r hon y galiaseut ymosod gyda. chrvH fantais ar ell: gwrthw) nebwyr. Ac yn y cyfamsev yr oedd cortf y fyddin medi cychwyn y'mlaen. Brzajdr La Rotheirc.— Ymroddodd y Maes' Lywydd Blucher ymosod ar y gc'ynion am haner dydd. Dcchreuwyd y frwydr gan Dywysog Vv urtemberg trwyy mosod ar y gelynion yn y | goedwig, efe a'u gyrodd oddi yno, ac a. ruthrodd I ar La Chivry, ac t i cylilnie"o(',(I, gan fyned dros hell rwysti-au y ffordd ddrwg, y rhai a'i Hudd- iasant tyned a'i fanguelau i'r rhuthr. Treidd- iodd y Cadfiidog Sacken .i La Rotheire, a thy- wysodd Count Guitay ei fangllelau yn erbyn Dienrille ac a barodd gymmeryd CllionvilJe gan wJr traed. Am dri o'r gloch aeth y frwyclr yn -i,ftietliiiol nc yn y cyfamscr dypcynodd y fath drwch o eira lie,, yr awvr i'r fath raddau fel gorfu ar y mangnelwy r beidio tanu, gan nad cedd v ddwy fyddin yn medru eanfod eu gilydd. Cychwyn- odd J gelynion gyda lliosocach mil wyr yn er- byn y Tywysog Wurtemberg, a chymnierasant La; Chivty, yr Iiofr; a adgymmcrodd ac a gad- wotld y Tywysog drachefn. Cymtr.erodd Sacken bentref ltotheirc cddiar y Ffrancod, ac ymos- ododd ei farchluoedd ar eiddo'r gelyiliori y rhai a gwrddasant a linvy yn Uawer lliosocach, gan bed iddynt gilio yn ol, a dylynwyd hwy gan y ge!yni< it hyd at viii gwyr traed (medd y Cyng- reii wv r) YBa atlgyfnerthwyd marchlucedd Sack- en, acliychwynasant ymlaen g\day gwyr traed. i Dy inch welwyi rmarchluoedd y gely nion, ac ym- | lidiiVyd hwy tua lien Brienne; a gyrwyd eu gwyr traeel ar fio: cymmervvyd < ddi arnynt 32 o fangnelau. Ac oddiar y riujnud hwnw enniil- wyd y frwydr. Yr oedd y gelynion yn amddi- ffyn eu hunain ctto mewn tri o leoedd, ond o'r diwedd wedi iddynt gael eu tiiaeddif ar bob parth, ciliasant yn y nos hoibio Brienne. Der- hyniwyd hysbyslacth fod Cadfrid. Wrede wedi cymmer yd Mcnillier a 23 o fangnelau oddiar y I Cadfr. Ffrensig Marmont: yr oedd Tywysog W urtemberg hefyd wcdi y sgafaelu naw mangnel oddiar y gelynion. Ar yr ail o CliNvefi-or cych- wynodd Blucher i aducwyddu.'r frwydr, eiti-ir yi, oedd ei wrthwynebwyr wedi cilio oil, ond rhyw ol-fyddin wanaidd yr hou ayrwyd ar ilo yn eb- rwydd. — Oddiwrth bigion o bapurau Amerig,ymddengys fod y gelynion yno yn dysgwyl ymosod'ad ar longborth Sacket. A dywedir fed yr ymosodiad wedi cymmeryd lie, ac i'r gelynion gael eu maeddu gyda cholled fawr; a bod eyfraith wedi eu gwnenthur ganddyut, i bpn't' Metwyr wasan- aethu, lie bynagbyddo eu heisiau. Ar yr lGeg o'r mis diweddaf, cyfarfu'r Enter- prize a bad a chwech o wy r ynddo, yn perthyn i'r Traveller o Dartmouth, o for y Canoldir a ifrwythydd, yr hon long a ysgafaelwyd ychydig oriau cyn hyny gan herw-long o'r Amerig. Cytiimerwyd y gwyi- ifwrdd yr Enterprise.

[No title]

[No title]

&lz§8gufem

GEIRIADUR BYR..