Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

6 erthygl ar y dudalen hon

 Po?C? 0 ??'?(77? ?,/MM(/a??…

Y FFGRDD I FOD YN DDEDWYDD…

GEIRDA'R BEIRDD CYlvIRI IG…

AT ARGRAFFIEDYDD SEREN GOMER.

NODIADAU^AR WAITH MAT. CRAIG…

- AT ARGRAFFIEDYDD SEREN GOMER.,

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

AT ARGRAFFIEDYDD SEREN GOMER. ivir. Gomer Anavyl,-—Byddwch mor fwyned a chyd-ddwyn a. mi am fuuudyn yn fy ffolineb. Pan ddarllenais yn rhifyn 81 o'ch Newyddiadur godidog yr annerchiad pruddaidd ynghyich tynged eill Seren lewyrchus, a'i bod yn debygol o wibio i fro angof, nis gallaswm ymattal heb i'r deigryn himethlon dieiglo dros fy ngrudd gan ofid a blinder meddwl a dywedais yn fy ffrwst Ovv Seren lewyrchiol Gomer, pa beth yw yr achos dy fod yn ymadael â. broGwalia bryd- weddot ?' Pa ham y teHaist dr belydr dyso'lair gogoneddus dros dywysogaeth Cymru (lirioii, a'n gadaet mewn cyn lleied amser i ymbalfalu mewn tywyllwch caddugawl feI ag yroeddym CYIl dy ymddangosiad serenol yn ein plitli ? Os cymmeH di dy ymadawiad oddiwrthym, bydd hflogaeth Gomer yn gorfod hod dan deyrnged parhaus i blant II. t.: hefyd, bydd y genedl glodfawr hon dan warth a chywilydcl ymhlith eu boll gymmydogion yn dragywydd. Dyrtia y fath teddyliau oedd yn wyf yn ehedeg trwy eu gil- ydd, acriiil oeddwn YII gallu ciet diin llonydd- wch gan olid a galar, cwyno ac ochaiu oeddun yn fX nied(livl.fel ilyll gwallgofedig, ae nid oedd un moddioxi ag a'ni d),-ddanai y(i y cyQvv,, }ie]^ bylus lawn. WyIais ac ocbetiei ( I' ia" is yi, I(idir- fawr; galerais' fel dyn anobeitbiol, lies i mi syrthio mewn llewyg gan biraeth, \fth feddwl fod yr unig, Ie yr unig ùosglwyddydd gwybod aeth ar drangcedigaeth, o eisiau porUuani ym mhlith ei genedl a'i dylwyth ei hun Pan ddad- ebrais ychydig o'm a ch'worwder fy ys- bryd, torais allan fel y canlyn :0ch tydi genedl wrthnysig ac anlfyddlon, <ldiymgais am1 wybodaeth, pa hyd wyt ti yr meddwl parhauyn ystyfuigrwydd Illtiscrpliai(ld a(, afiI vstyi,iol Pa hyd .wyt.ti, genedl anffyddlon, yn bwriadu bliao ysbrydoedd y t'hathynny a!! sydd ddydd a nos yn ymboeni drosot, ac yn ymegisio ymhob moddag a allont dy wneud yn genedl glodfawr ac anrhydeddus. Truenus yw dy gyliwr yng- wyneb po ymdrechiadau yr wyt mèwn dygn dywyJUrch ac anvybodaeth; a gwneth na'r cwhl, dyna'r fan y my<Hii drigo, er cymrnaint o wahoddiadau difrifol sydd yn cael eu'cvriiivg I ti yn feunyddiol Gan hynny, bydded dy drigfnn gyda lie el, CÖ mer mwy: bydded-dy enw yn ,i,ai-tlirudiledi,- mhlith dy gaseion, a boed \i dy elyuion lywod- raethu arnal y n dragy wyddol, a'th gadw mcwn. caethiwed diddarfod, ac na fydded i m'bdosturio wrthyt yu dy gylfwr gresynol. Am dy fod v>> cashau addysg, ac yn ddiymgais am wybodaelh, gellir dweud yn gyiiawn am dauat. dy foodi Nit caru y tywyllwch yn fwy 1)" byddit yn earn doefiiiueb, iii adawit mo'r lJnig gyfrwng gwybodaetii defnyddioi mor ddivmgeit edd, pan y mae yn dy aliu (oni b'a¡ dy ann) dd., londeb) ei gadvv mor anrhydeddus ag un cy fr >.>, ng 0 r fath drwy'r byd a tiirwm yw mediiul fed y fat!) Seren ddiiglair yn machludo o i u geledd addas. Ar ol ychydig seibiant. moddyliais fy mod yn canfod y gwroniaid cartlynol yn neshau allaf' sef Mr. Julius, ldwal hHCh Gwilym Morganwg y Cawr Gwan, &c. a boll Gymnirodorion Caer. ludd gvda Invy yn dorf drefnus ardderchog; a tbybiais i un o honynt ymajlyd am danaf yn gar- ecli z, gan dt]y ivedyd wrthyf, » Ymattal fy mrawd, beih yw yr aclios o'th holl Hinder eng. hyfaital' Cymmer gysur--pa ham yr wyt Yit galaru ? Mo'es wybod ar frys beth sydd yn dy gystuddio, fel y gallom dy ddiddanu. Ow! iy mrawd, ebo b, Se:ren Goiner-sydd yn myned i. iacbluao, a phyyy ?i all beidiogalnru wrth i'eddwl am b v i) a'r achos Q!j ,mnchll,Jdjad yw anffydd- land(,dj çencdt y Cy-fhiy yn gy tFrcdiuoL y rhai a ddy lent gael ymbalfalu bellach rbwng ceulanau tywylliou plant A.ac ni ddylyi ne!; dialf- ertliu o i phlegid byth mwy. Taw a son, fy mrawd," ebe-Gwilym Morg'auwg, 44 y maemif- ocdd YIJhymrQ hebot ti ag sydd yn ymliyfrydu mewn dysehliacth Gymrdg;ac y mae llawer- oedd, fel tithau yn ocheneidio yn bruddaidd pan I feddyliont.am fachludiad y dduwies ."erenol hon rhag ofn y bydd i'r Cymrr o hyn ain gael bod heb un cyfryngydd cyichdeithiol aumhleidgar fel y cyhoeddiad presennol: ond bobd hysbys i ti ac i bawb sydd yn ymhofli mev?n gwybodaefh^ ac yn coleddu iaith gynhwysfawr eu henaif, fod Argraffiedydd S. G. yn bwriadu, os caiff aeth ddigonol, i gyhoeddi Trysorfa Gylchdeith- iol, ar yr un cynllun a'r papuryn hwn, yr hwn a ddichon fod mor (neu fwy) fuddiol i'r ymofyiu gar a'r cyhoc ddiacl presennol, oblegid fe fydd hwnnw yn cynuwys pob hanes o bwys "gartreft 1 a thramor; gellir hefyd (gan fod Mr. Gomer mor anmlileidioi) gael arnryw draefliiadau def- nyddioi ar DduwinyddiaeUi, Ilanesyddiaeth Seryddiaeth, leithyddiaelh, &c. mewn Barddon- iaith, ac ar amryw oiygiadau geill fod yn rhagori llawer ar bapur wy thnosol, gan y, gall ei berc]ie3- I nog gad.v y rhifynau i'w rhwymo gyda'n gijydd yii f't3,ny(](Iol, a thrwy hynny gallant fod yn j ddefuyddiol rrgencdi sydd yn codi if you ar en -tic l io( l ills gill- Pan glywais yr ymadroddion uchod, nis gan- aswn lai na llammu o 1 twenydd wrth Md\v'fod ihyw obaith wedi ei adael i'fyn"ghydwixdwyr o gae! cadw go?un' y Scrpn yn eu plith, ac os bydd ei chykhdro pelydraidd yn hwy cyn dyfod .odeli amgyfch, y gallwlI hyderu y bydd ei Tlew- yrch yn llawn mor ddisgleiriol pan y delo, Gan hynny, Mr. Gomer auwyl, peidiweh llwfr- i fv^ned aVh ffwaith ymlaen, l!ydCL hyder diysgog fod llawer o gydwladwyr yn barod i'ch ceinogi hyd ag y mae ynddynt. I Bellach, Mr. Gomer, crefaf am ganiattad gpr» nych i aniierch fy ngbaredigol gyfeillion ag sydd* we(ii giitieutliui- eu rhan tuag at gadw y Sereri u web law y terfyngylch yngwyneb pob anhaws- <lra. Dymunwyf iddynt barhau yn eu hymdrech- iadilu tuag at annog eu cyfeillion ymhob man i wneud derbyniad o'r cyhoeddia|! presennol. Chwi ddysgavvd wyr ardderchog, y rhai sydd a'u serchiadau yn berwi am ddoethineb chwi ag sydd wedi ymdrechu cyrhaedd gwybodaetii eicb hunain, cymhell well eich cymmydogioti ac ereill i wneuthur yr un modd. Chwi feirdd dysgedigf, í" •—.1 i J vineriaitn ym mnoD oes, deuwell ymlaen i gefnogi Mr. Gomer yn ei ytn- drechiadau o'r nevvydd i gynnal y Seren rhag machludo; addurnweh ei gyhoeddiad ef a'cb gwaith aweuyddol, yr hyn a fyddo yn ddeallus ac yn fuddiol i'r darllenydd. Chwithau hynaf- laethwyr godidog, a hanesyddion elodfawr, by- ddwch mor fwyned ag.anrhydeddu cenedl Gomer a thraethiadau am bethau hynodion ag sydd wedi bod ymhlith eich cenedl er ys oesoedd lawer. Deued pob un ag sydd yn caru ei wlad? ei iaitb, a'i genedl, i gefnogi y cynnygiad hyvn diammeu os gadawii y cyrmyg prescritiol bel) ei gefnogi, gellir canu yn iach am gyfrwng i'r Cymry yn cin dyddiau ni; a pliwy by-nnag na wncl eLraa dros iaith odidog ei hynafiaid, .fJid,YW deihvng o gael ei gyfenwi yn Gymro. Gan hynny, fy mrodyr caredig, biliogaeth y dewrwych Fry- thoniaid, y rhai a ddodasant eu bywydau i lawr dros iawnderau eU gwlad a'u cenedl, ac a ymwr- olasant ymhob modd ag y medrent or gyrru y ^raws-feddiannvvyr gormesol o'u tiriogaethau. Cofiwch, gyfeillion, am wroldeb Caswallon a'r Gomeriaid yn ei amser ef. Myfyriwch hefyd ar ddiy sgogrwydd Caradog, G vv i thefyr fendigaid, y dewrwych a'r ciloii-og Artliur, &c. y rhai a enwogasant eu hunain Yngwyneb pob gwrthwy- nebiadau a chaK:di, ac y macyn ddiamheuol y ■ bydd eu henwau mewn cotladwriaeth gan, bob Cymro diledryw jij d ddiwedd oesoedd daear. Yn awr, Om^hid hawddgar, o bob plaid aq enw, ac o bob »y.fylhu, pa un bynnag ai uchel neu isel y byddo gwnewch eieh goreu, ac ym- arferwxh bob moddion eyfreithion tuag at gyn- nal trysorfa gwybodaetii ymhlith ein cened denwch y mla ell o unfryd a'ch enwau i Mr. Go- mer" nen i'w orucliwylwyr, ac na fydded iin. swllt yn y mis yn ormbd gennych i ymadael am wrthddrych mor ddefnyddiol a difyrgar; chwi gewch weled mwy o olygfeydd rhyfeddol yn y Drysorfa hon mewn awr, na phe baedi yn ym- deithio ddeng mlynedd yn eich, cywrain-ymof- yngarwch 'ie, cewell fwy o wybodaeth yma am eich swilt nå phe treuliasech eich holl feddian- nau mewn gwagedd ac oferedd. Byddwch wy ch. ac vm%rol%veli gyda'cli cyf. ail I diffuanf, "r. Brycuan BACHJ