Symud i'r prif gynnwys
Cuddio Rhestr Erthyglau

6 erthygl ar y dudalen hon

[No title]

! mrJOæ11=_ aI

HEN SEFYDLWYR CYMREIGI AMERICA.

Newyddion
Dyfynnu
Rhannu

HEN SEFYDLWYR CYMREIGI AMERICA. LLANBKYBMAIR, G. C., Awst 7jed, 1880. ER dechreu y ganrif bresennol, y mae cannoedd wedi ymfudo i'r Unol Dalaetliau o'r ardal yma a'i chylch- oedd Tua diwedd y ganrif olaf, decbreuodd y llifeir- iant droi i'r gorllewin. Yn mhlith y rhai eynt.af yr oedd Ezekiel Hughes, Edward Bebb, George Roberts, Dafydd Francis, ac eraill. Oychwynasant o borthladd Bristol, yn y Hong Maria, Ebrill, 1795, yn rhwym i Philadelphia; ac ar ol mordaith am dan wythnos ar ddeg cyrhaeddasant yr hafan ddymunol. Y n y cwmni yma, yr oedd prif sylfaenwyr dwy sefydliad Gymreig; sef, Ebensburg, Pennsylvania, a Paddy's Run, Ohio; y Parch. George Roberts (brawd i'r enwog a'r duwiol, y Parch. John Roberts, Llanbrynmair) oedd yn mhlith y cyntaf i sefydlu Ebensburg, Cambria County, Pa., ac Edward Bebb, ynghyd &g Ezekiel Hughes oedd y Cymry cyntat i fyned i doreithiog ddyffrynoedd y Miami. Yr oedd y dynion byn yn eu hanturiaeth, eu hymroad, ynghyd &'u nodweddion moesol yn rhagori. Nid peth bach oedd myned i America yn y dyddiau hyny, a braidd y gallwn heddyw amgyffred y gwroldeb, y penderfyniad, a'r gwir ddynoliaeth oedd yn ofynol _l]!nnl i wynebu y daith, a'r hyn oetici 1 w uulmgwYL u i wyn- ebu yn y wlad newydd, Ar ol eu bywyd clodwiw a llwyddiannus, eu hunan-aberth, a'u dewr ymdrechion, y mae eu teilyngdod yn gofyn bythol gorxadwriaeth a pharch diddarfod. Y maent wedi gorphen eu gyrfa, ae y mae eu hiliogaeth yn barod i godi i fyny, an galw yn wynfydedig. Yn Ebensburg, Pa., lie treuliodd y Parch. George Roberts ei fywyd hir a defnyddiol fel gwladgar- wr a gweinidog ffyddlawn Iesu Grist, y mae amryw o'u hiliogaeth yn aros yn bobl parchus a sylweddol yn y byd a'r eglwys. Yn Paddy's Run, Ohio, lie y dechreuodd Edward Bebb, Dafydd Francis, John Vaughan, Morris Jones, o Lanbrynmair, a William a Morgan Gwilym brodyr o Gwmllynfell, Deheudir Cymru, a James Nicholas, o sir Gaerfyrddin. Codwyd y cabin cyntaf yn yr anialwch gan Edward Bebb yn 1800. Y mae teuluoedd yr hen enwogion hyn etto yn parhau yn y gymmydogaeth yn bobl gyfrifol a chrefyddol. Y mae yr hen iaith wedi myned i ddiarfer, a'r hen wrolion a'u gwragedd wedi eu claddu er's blynyddoedd; ond, yn y capel hardd a helaeth, yn y weinidogaeth (y Parch. J. L. Davies, A. B.) efengylaidd a grymus, y gynnulleidfa liosog, a llwyddiant gwladol a chrefyddol, y mae egwyddorion bucheddol ymarweddiad ac ysbryd cy- hoeddus yr hen deidiau Cymreig yn parhau yn ei effeith- iolrwydd a'i ddvlanwad gogoneddus. Ezekiel Hughes a sefydlodd ar y Miami, bymtheg ?ldir. Paddy's Run. Yma, yn 1800, y Prft?d^ vU vwodraeth dri chantar ddeg 0 gyfeiriau. 0'1'. ti gorel ?y?'eth ae mewnychy? filldiroedd 1 Cmernnatr, yr hon, y pryd hyny, ,ad oedd end pentref byehan, ond yn breseDnOl yn ddiDRIs yn cynnwys 2'0,000 odrigolion. We oedd un o'r ffyddloniaid a ddechreuodd -y. Paddy's Run; ac mewn amser, yn ei gymmydog-t h el' bun, ar lan y Miami, gan roddi tir i,adeiUdu capel, ae i fod yn fynwent. Ni sefydlodd teuluoedd Cymreig yn ardal Mr. Hughes. Yr oedd ei wraigyn A.nencW, ae felly, fe dyfodd ei deulu—pedwar mab a phedair merch-yn analluog i siarad yr hen larth Hoff gan yr hen wr hyd ei farwolaeth, yn 1847, am ei iaith a'i gen- edl a'i hyfrydwch oedd darllen Beibl leter '\ViIlhwlS, ?'h? ZyLa Cyn.reig?wHth.g a melus ^^r gredadyn 0 Gymro, yn y gorllewin,fyd, a rhWDg myn: ^cUhie^l1 Cymr ™r°'Y^a^ei hiUc^aetll yn ercLenogi L yn byw ar y tir a brynodd Hughes bedw"r ugain mlynedd yn 01; a gweIl na hyn, y maent yn bobl ?ref- vddoL^d^i^yidtof ^^|y byd ^a ^h^dag ad^s y Gwar- 'I --I: "h 'U P.-h R. 'V. édwr. Y mae N?yres ¡aaO, SUL U1t:;J.vU J Chidlaw, wedi cael dyddordeb anghyffredin wrth ym, weled & hen gartref ei thaid parch us drin?oy mynydd !le y porthai y defaid ae 0 fewn muriau ir Hen Gapel !le y byddai ef yn g?randaw yr efengyl gan MlYnedd He y °y?? ?y. "chi'dlitw a'i ferch dderbyniad bon- Sd?dd a chroesawus gan hen a pharchus deulu Gwm Carnedd uchaf, chan ein parchus wemidog, y Parch. 0. Evans I a thraddododd I?Ir. Chidlaw ddwy bregeth Gymraeg yn yr Hen Gapel, ac yn Nhaleddig, ynghyd & Aoddfhanes am waith yr Ysgol Sul yn yr Unol Dal- aethau.-Gohebydd.

I EISTEDDFOD Y DEHEUDIR. I

OYMDEITHASFA CHWARTEROL Y…

==-rOBAlTH YMWAEED I'R I AMAETHWYK.